Οι φυλετικές επιπτώσεις της μετανάστευσης

Η μετανάστευση μεταβάλλει τις κοινωνίες. Η κατεύθυνση προς την οποία οδηγεί εξαρτάται από το ανθρώπινο υλικό που έρχεται ή φεύγει κάθε φορά. Η σύνθεση του πληθυσμού που μεταναστεύει είναι αυτή που θα καθορίσει την ιδιοσυστασία του νέου πληθυσμού στον οποίο θα ενταχθεί. Το ποιος μεταναστεύει ωστόσο, εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, κοινωνικούς, πολιτικούς, οικονομικούς, κτλ. Και επειδή οι διάφορες φυλές έχουν και διαφορετικά ψυχικά γνωρίσματα, αυτοί που μεταναστεύουν δεν αποτελούν πάντα ένα αντιπροσωπευτικό κομμάτι του αρχικού πληθυσμού, αλλά πολλές φορές αποτελούν μια ειδική μερίδα του πληθυσμού. Σε αυτό το άρθρο θα αναφερθούμε στις φυλετικές μεταβολές μέσω της εθελούσιας μετανάστευσης, είτε για λόγους αποικισμού, είτε για οικονομικούς λόγους.

Στην ορολογία της γενετικής η αποκοπή μέρους του πληθυσμού για να φτιάξει μια αποικία οδηγεί σε genetic drift, δηλαδή γονιδιακή απόκλιση που εξαρτάται από την γονιδιακή διαφορά που έχει το υποσύνολο που μεταναστεύει σε σχέση  με το σύνολο του αρχικού πληθυσμού. Αυτές οι γενετικές μεταβολές αντικατοπτρίζονται...

Goethe: Η φυλή πρέπει να παραμείνει καθαρή!

"Το κύριο ζήτημα είναι η φυλή να παραμείνει καθαρή! Ίδια και απαράλλαχτη όπως ο Τάκιτος την επαινούσε. Μόνο έτσι θα γίνουμε έθνος! Μόνο έτσι θα γίνουμε ένα! Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να διατηρήσουμε και ισχυροποιήσουμε τις θεμελιώδεις ιδιότητες των πρωτογενών Γερμανικών λαών"

Johann Wolfgang von Goethe,

Gesprach mit Luden vom 13. Dezember 1813

Ο Γκαίτε στις συνομιλίες του με τον ιστορικό Luden εκφράζει τις απόψεις του σχετικά με την ιδιοσυστασία, τη συνοχή και την ιστορική πορεία ενός έθνους. Θεωρεί πως το κύριο ζήτημα είναι η φυλή, η οποία αποτελεί εχέγγυο για την ενότητα του έθνους. Παράλληλα, διατηρεί τις εγγενείς ιδιότητες ενός λαού, όσον αφορά στη συμπεριφορά του. Η σχεδόν ιδεαλιστική απεικόνιση της καθαρότητας των Γερμανικών φυλών από τον Τάκιτο...

Χάρτης κεφαλικού δείκτη της Αμερικής - Wissler

Ο χάρτης παρουσιάζει την κατανομή του κεφαλικού δείκτη στην Αμερική, θεωρώντας μόνο τους ιθαγενείς. Η εικόνα που έχουμε απέχει από το να είναι πλήρης, όμως έχουν γίνει αρκετές μελέτες για να έχουμε μια εικόνα για την διαφοροποίηση στην ήπειρο.

Ξεκινώντας από τα βόρεια, οι Εσκιμώοι (Eskimid) είναι δολιχοκέφαλοι, καταλαμβάνοντας τις αρκτικές περιοχές. Στις πεδιάδες των ΗΠΑ βρίσκουμε πάλι δολιχοκέφαλους (Planid), οι οποίοι όμως όπως γνωρίζουμε, έχουν σχεδόν εξαφανιστεί από τους λευκούς αποίκους. Ελάχιστοι έχουν απομείνει και είναι οι πραγματικοί απόγονοί τους, ενώ οι περισσότεροι ιθαγενείς σήμερα στις ΗΠΑ...

Οι ανθρωπολογικές μελέτες στην Τουρκία

Μία αξιόλογη ιστορική αναδρομή στις ανθρωπολογικές μελέτες στην Τουρκία βρίσκουμε σε άρθρο με τίτλο "Anthropometric Studies on the Turkish Population - A Historical Review" που προέρχεται από Τούρκους ιατρούς του πανεπιστημίου της Κωνσταντινούπολης. Η μελέτη εστιάζει κυρίως στις μετρήσεις σε παιδιά, αλλά παραθέτει και τις μελέτες σε ενήλικες. Όπως δηλώνεται στην εισαγωγή, οι πρώτες μελέτες σε ενήλικες είχαν σαν στόχο τον καθορισμό των φυλετικών χαρακτηριστικών του πληθυσμού. Αυτές είναι που μας ενδιαφέρουν εδώ και σε αυτές θα επικεντρωθούμε.

Στις μελέτες του Eugène Pittard στα Βαλκάνια, ο Ελβετός ανθρωπολόγος μελέτησε και τους Οθωμανούς των Βαλκανίων, ενώ ο αρχαιολόγος Ernest Chantre έλαβε μετρήσεις σε Οθωμανούς της Μικράς Ασίας. Και οι δύο βρήκαν το μέσο ανάστημα μέτριο προς υψηλό. Επίσης και οι δυο τους διαπίστωσαν ότι οι Οθωμανοί της Ευρώπης είναι πολύ πιο ετερογενείς από εκείνους της Μικράς Ασίας. Ο μέσος κεφαλικός δείκτης που βρήκε ο Pittard στους Οθωμανούς της Ευρώπης ήταν 82,2 με σχεδόν μοιρασμένους τους μεσο-δολιχοκέφαλους και τους βραχυκέφαλους. Ωστόσο, η ετερογένεια του δείγματος δεν επιτρέπει την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων, πόσω μάλλον σε Ευρωπαϊκά εδάφη, όπου ως Οθωμανοί προσδιορίζονταν άνθρωποι που δεν είχαν καμία σχέση με Τούρκους.

Στη συνέχεια ο Pittard μελέτησε 210 Τούρκους στρατιώτες από την Ανατολία. Βρήκε ανάστημα άνω του μετρίου, μέσο κεφαλικό δείκτη...

Οι φυλετικοί τύποι της Ολλανδίας

Η Ολλανδία παρά την εγγύτητά της με τις κορυφαίες χώρες στον τομέα της φυσικής ανθρωπολογίας, αργησε να μελετηθεί συστηματικά. Μάλιστα, οι περισσότερες μελέτες ασχολήθηκαν περισσότερο με την εθνολογία, παρά με την φυσική ανθρωπολογία. Η μελέτη των P.J. Meertens και A. de Vries με τίτλο "De Nederlandsche volkskarakters" παρουσιάζει κυρίως εθνολογικά στοιχεία, όμως κάνει κάποιες αναφορές σε ανθρωπολογικά γνωρίσματα. Το μακροσκελές κείμενο συνοδεύεται από φωτογραφίες Ολλανδών, ώστε να αποδοθεί ο χαρακτήρας των κατοίκων της χώρας.

Οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι οι Ολλανδοί αποτελούν άθροισμα Γερμανικών φύλων, όπως Φράγκοι, Σάξονες, Φρίσιοι, κτλ. όμως έχουν έρθει σε μίξη με τους ντόπιους που βρίσκονταν ήδη εκεί. Το αποτέλεσμα είναι στη χώρα να κατοικούν Νορδικοί, που είναι ξανθοί, δολιχοκέφαλοι, λεπτοπρόσωποι και λεπτόρρινοι και Αλπικοί, που είναι καστανοί, βραχυκέφαλοι, με πιο κοντό πρόσωπο και μύτη. Αν λάβουμε υπόψη το σημαντικό ποσοστό καστανών ή και κοκκινωπών μαλλιών ανά περιοχές και τις περιγραφές για τα ισχυρά γωνιώδη γνωρίσματα του προσώπου, υποδηλώνεται...

Τα ανθρωπολογικά γνωρίσματα σε μικτούς πληθυσμούς

Η μελέτη της φυλετικής μίξης απασχόλησε πολλούς ερευνητές. Η εργασία των J. Hiernaux και N. Heintz με τίτλο "Croissance biométrique des Franco-Vietnamiens", που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Bulletins et Mémoires de la Société d'Anthropologie de Paris, μελέτησε βιομετρικά την σωματική ανάπτυξη μιγάδων που προήλθαν από μίξη Γάλλων και Βιετναμέζων. Οι μίξεις στην Ινδοκίνα είναι απότοκο της Γαλλικής αποικιοκρατικής περιόδου, η οποία ωστόσο έδωσε και την ευκαιρία για πληθώρα ανθρωπολογικών μελετών στην περιοχή.

Η μελέτη εξέτασε την ανάπτυξη από τα 2 έως τα 18 έτη διαφόρων ανθρωπολογικών γνωρισμάτων. Το δείγμα αποτελούνταν από 114 αγόρια και 94 κορίτσια. Οι μετρήσεις που ελήφθησαν συγκρίνονται με δεδομένα από Γάλλους και Βιετναμέζους, ώστε να φανεί η διαφορά που προκύπτει στους μικτούς πληθυσμούς. Στα παρακάτω διαγράμματα...

Ο Πλάτων για την κοινή καταγωγή των Ελλήνων

"Πρώτον, σχετικά με τον εξανδραποδισμό των ηττημένων, πιστεύεις ότι οι Έλληνες πρέπει να υποδουλώνουν άλλες Ελληνικές πόλεις ή να επιτρέπουν σε άλλους να τις υποδουλώνουν αν μπορούν να βοηθήσουν; Δεν θα έπρεπε να είναι συνήθεια να τους μην τις υποδουλώνουν, σκεπτόμενοι τον κίνδυνο ολόκληρη η φυλή να πέσει μια μέρα υπό τον ζυγό των βαρβάρων;...

Και δεν μπορώ να παρατηρήσω με αντίστοιχη ορθότητα ότι η Ελληνική φυλή είναι ενωμένη με δεσμούς αίματος και φιλίας, ενώ με τους βαρβάρους είναι αλλότρια και ξένη;"

Πλάτων, Πολιτεία,

5.469b-c, 5.470c

Το απόσπασμα είναι χαρακτηριστικό της αντίληψης του Πλάτωνα περί Ελληνισμού. Οι Έλληνες δεν πρέπει να κάνουν σκλάβους τους άλλους Έλληνες, αλλά να τους αφήνουν ελεύθερους ή να τους βοηθούν όταν βρίσκονται σε κίνδυνο. Βασική στόχευση...

Τα ανθρωπολογικά γνωρίσματα στην Εσθονία

Η πρώτη ανθρωπολογική μελέτη σε ζώντες πληθυσμούς της Εσθονίας πραγματοποιήθηκε από τον ιατρό Oscar Grube. Ήταν η διδακτορική διατριβή του με τίτλο "Anthropologische Untersuchungen an Esten" στο Γερμανόφωνο πανεπιστήμιο του Dorpat (νυν Ταρτού). Σε αυτήν παρέθεσε κρανιολογικά δεδομένα και μελέτησε 100 ζώντες Εσθονούς άνω των 30 ετών, κάνοντας συγκρίσεις με τους γειτονικούς λαούς.

Το χρώμα του δέρματος βρέθηκε λευκό στο 66% των ατόμων, ελαφρά πιο καστανό στο 31% και εμφανέστερα καστανό σε 3%.

Η τριχοφυΐα ήταν λίγη στο 73%, μέτρια στο 22% και σημαντική στο 5%.
Ως προς το χρώμα των μαλλιών, η κατανομή έχει ως εξής:...

Η φυλετική ιστορία της Ινδίας

Σημαντικά στοιχεία για την φυλετική ιστορία της Ινδίας βρίσκουμε στην διάλεξη του Μ.Η. Krishna, προέδρου του Ανθρωπολογικού τομέα του 29ου Indian Science Congress. Μετά την απαρίθμηση των φυλών που κατοικούν στην Ινδική χερσόνησο, ο Ινδός επιστήμονας προβαίνει στην μελέτη της φυλετικής ιστορίας της κάθε μίας, συνθέτωντας την φυλετική ιστορία της χώρας. Στη συνέχεια γίνεται λόγος για την ιστορία των γλωσσών και των πολιτισμών, οι οποίες συνδέονται άρρηκτα με τον φυλετικό παράγοντα. Εδώ θα εστιάσουμε στο αμιγώς ανθρωπολογικό κομμάτι.

Το μεγαλύτερο μέρος της φυλετικής ιστορίας της Ινδίας ανήκει στην προϊστορία. Επειδή τα παλαιοανθρωπολογικά και αρχαιολογικά στοιχεία είναι πενιχρά, η ανάλυση βασίζεται κυρίως στην σύγχρονη φυλετική σύνθεση της χώρας. Πρωτοπόρος στην μελέτη της φυσικής ανθρωπολογίας της Ινδίας υπήρξε ο Βρετανός ανθρωπολόγος Sir Herbert Risley. Άλλοι μεταγενέστεροι ερευνητές ήταν οι Egon von Eickstedt, B.S. Guha και άλλοι. Η φυλετική ταξινόμηση που παραθέτει ο Krishna βασίζεται στο έργο του Eikcstedt.

Οι φυλές της Ινδίας είναι οι εξής (σε παρένθεση η ορολογία του Krishna):...

Φυλετικός χάρτης της ευρύτερης Πολωνίας

Ο χάρτης προέρχεται από τον Πολωνό ανθρωπολόγο Jan Czekanowski. Περιλαμβάνει τα εδάφη της Πολωνίας στον μεσοπόλεμο, που σήμερα ανήκουν και σε άλλα ανατολικά κράτη.

Οι Νορδικοί κατοικούν στα βόρεια, με σκόρπιους θύλακες στα νοτιότερα. Οι Βαλτικοί που λογικά ταιριάζουν στη σκούρα κάθετη διαγράμμιση κατοικούν στα ανατολικά προς βόρεια. Οι Αλπικοί βρίσκονται πιο κεντρικά και οι Βαλτο-Κρομανοειδείς σε όλη εν γένει την περιοχή. Διναρικοί αρχίζουν να εμφανίζονται όσο πλησιάζουμε στα Βαλκάνια πηγαίνοντας νότια, το ίδιο και οι όποιοι Μεσογειακοί.

Βέβαια η κατανομή έχει μεταβληθεί εις βάρος των Νορδικών και υπέρ των Βαλτικών μετά την...

Ποιες φυλές έχουν κυρτή μύτη;

Η κυρτή μύτη αποτελεί ένα εύκολα παρατηρήσιμο γνώρισμα που χαρακτηρίζει μια φυσιογνωμία. Στον Ευρωπαϊκό χώρο συνδέεται με συγκεκριμένους φυλετικούς τύπους. Όμως, η κυρτή μύτη εντοπίζεται σε πολλές φυλές του πλανήτη. Αυτή η διαπίστωση μας βοηθά ώστε να κάνουμε σωστή φυλετική ταξινόμηση. Να σημειώσουμε πως όταν μιλάμε για κυρτή μύτη, αναφερόμαστε όχι στο κυρίως σώμα της μύτης, αλλά στην απόληξή της. Εξετάζοντας τις διάφορες φυλές του κόσμου, θα δούμε ποιοι φυλετικοί τύποι έχουν κυρτή μύτη.

Στον Ελλαδικό χώρο, η κυρτή μύτη εντοπίζεται σε σημαντικά ποσοστά στον πληθυσμό. Το γνώρισμα αυτό προκαλεί ποικίλα σχόλια, κατά κανόνα αρνητικά. Ένας λόγος είναι το ότι έρχεται σε αντίθεση με το ιδεώδες της ομορφιάς που προκρίνει την ίσια μύτη. Το αποτέλεσμα είναι η έντονα κυρτή μύτη συχνά να εξαλείφεται...

Gustave Le Bon: κληρονομικότητα έναντι εκπαίδευσης

"Ένας νέγρος ή ένας Ιάπωνας μπορεί εύκολα να πάρει έναν πανεπιστημιακό πτυχίο ή να γίνει δικηγόρος· λαμβάνει μια τελείως επιφανειακή επικάλυψη, που δεν έχει καμία επίδραση στην πνευματική του υπόσταση. Αυτό που καμία εκπαίδευση δεν μπορεί να του δώσει, επειδή δημιουργείται μόνο από την κληρονομικότητα, είναι η μορφή της σκέψης, της λογικής και πάνω από όλα ο χαρακτήρας του Δυτικού ανθρώπου."

Gustave Le Bon, Νόμοι εξελίξεως των λαών

Ο διάσημος Γάλλος ψυχολόγος εξηγεί την βαθύτερη ουσία της κληρονομικότητας. Είναι αυτή που ορίζει τον χαρακτήρα του ανθρώπου και ο οποίος δεν έχει καμία σχέση με τους πανεπιστημιακούς τίτλους και τα χαρτιά που με τον έναν ή τον άλλο τρόπο πολλοί μπορούν να αποκτήσουν. Η εκπαίδευση παρέχει κάποιες γνώσεις, όμως δεν μπορεί να μεταβάλλει τον χαρακτήρα του ανθρώπου. Δεν είναι καθόλου παράξενο κάποιοι νέγροι ή ασιάτες...

Η ανθρωπολογία της Ιορδανίας

Πλήθος μελετών πραγματοποίησε στη Μέση Ανατολή ο William Shanklin. Η Ιορδανία ήταν μία από τις χώρες που μελέτησε στην δημοσίευσή του με τίτλο "The anthropology of Transjordan Arabs", που βρίσκουμε σε παρουσίαση στον περιοδικό L'Anthropologie. Η Ιορδανία είναι μια χώρα Αραβική χώρα, ακόμη και με την ανθρωπολογική έννοια του όρου, όπως θα φανεί και από τις μετρήσεις.

Το δείγμα αποτελούνταν από 791 Άραβες της κεντρικής και νότιας Ιορδανίας. Η βασική μέτρηση που ελήφθη ήταν ο κεφαλικός δείκτης. Σχεδόν όλοι όσοι μετρήθηκαν ήταν δολιχοκέφαλοι, με τον μέσο κεφαλικό δείκτη να βρίσκεται...

Το πρόβλημα της φυλετικής σύνθεσης της Ουγγαρίας

Η Ουγγαρία είναι μία από τις μικτές φυλετικά χώρες της Ευρώπης. Σε αυτήν κατοικούν σε εμφανείς ποσότητες οι περισσότεροι φυλετικοί τύποι της Ευρώπης, καθώς και μογγολικοί τύποι. Η ιστορία της περιοχής δίνει μια αίσθηση για τα φυλετικά στοιχεία που αναμένεται να συναντήσει κάποιος εκεί. Η έντονα μικτή εικόνα της χώρας δυσκόλεψε το έργο των ανθρωπολόγων που προσπάθησαν να εκτιμήσουν την φυλετική σύνθεση της χώρας. Να σημειώσουμε ότι η Ουγγαρία έβγαλε αρκετούς ανθρωπολόγους, όπως οι Lajos Bartucz, János Nemeskéri, Gyula Henkey και άλλοι, που διεξήγαγαν πλήθος μελετών στη χώρα. Μάλιστα, η Ουγγρική ανθρωπολογική σχολή, επηρεασμένη από τη Γερμανική, ακολούθησε αυστηρά την τυπολογική προσέγγιση, δηλαδή ταξινομώντας το δείγμα σε φυλετικούς τύπους. Ωστόσο οι μελέτες που γίνονταν τοπικά, έδιναν μια αποσπασματική εικόνα και οι εκτιμήσεις των διαφόρων ανθρωπολόγων για το σύνολο της χώρας βρέθηκαν αντικρουόμενες.

Βασικό σημείο της αντιπαράθεσης είναι το κατά πόσον μεγάλο μέρος του πληθυσμού είναι μογγόλοι ή όχι. Τα μογγολικά στοιχεία είναι εμφανή στον πληθυσμό της Ουγγαρίας και δικαιολογούνται από την ιστορία της χώρας. Όμως αρκετοί ισχυρίζονται...

Η οικονομική ανάπτυξη και ο φυλετικός παράγοντας

Η οικονομική ανάπτυξη ενός κράτους εξαρτάται από ποικίλους παράγοντες. Ένας από τους σημαντικότερους είναι οι ικανότητες του ανθρώπινου δυναμικού που διαθέτει. Yπάρχουν και άλλοι παράγοντες που βοηθούν στην οικονoμική άνθηση, όπως ο ορυκτός πλούτος, η καλή διακυβέρνηση, η γεωγραφική θέση, κτλ, ωστόσο, τίποτα από όλα αυτά δεν έχει σημασία, εάν δεν υπάρχουν άνθρωποι που θα οργανώσουν την δημιουργία αγαθών και υπηρεσιών, θα υπερνικήσουν τα εμπόδια και θα αξιοποιήσουν τα πλεονεκτήματα.

Για να προοδεύσει οικονομικά ένα κράτος πρέπει να διαθέτει ένα σημαντικό ποσοστό ανθρώπων με εγγενή τάση για οργάνωση, πειθαρχία, εργατικότητα και με πνευματικές ικανότητες. Όσα περισσότερα από αυτά τα στοιχεία υπάρχουν, τόσο πιο εύκολο είναι να αναπτυχθεί οικονομικά ένα κράτος. Στον χάρτη του άρθρου δίνεται το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στις χώρες της νοτίου Αμερικής. Οι φυλετικά γνωρίζοντες διαπιστώνουν ότι τα κράτη...

Ο Κορνήλιος Κοντρεάνου για τα πνευματικά θεμέλια του αγώνα

"Το άτομο στο πλαίσιο και στην υπηρεσία του έθνους, το έθνος [neamul] στο πλαίσιο και στην υπηρεσία του Θεού και του θεϊκού νόμου: αυτοί που θα κατανοήσουν αυτά τα πράγματα θα νικήσουν ακόμη και αν μείνουν μόνοι. Εκείνοι που δεν θα τα κατανοήσουν θα ηττηθούν."

Corneliu Codreanu, Για τους Λεγεωνάριούς μου

Ο Ρουμάνος εθνικιστής μας εξηγεί τα πνευματικά θεμέλια του αγώνα: έθνος και θεός. Η συνείδηση ότι το άτομο αποτελεί ένα στιγμιότυπο της μεγάλου συνόλου κοινής καταγωγής, του δίνει δύναμη να αγωνίζεται για την διαιώνισή του. Παράλληλα, είναι απαραίτητη μια μεταφυσική διάσταση στον αγώνα, η οποία θα διαπερνά την ψυχή και θα προσδίδει πάθος, θάρρος και αυταπάρνηση. Η θρησκευτική πίστη αποτελεί την σημαντικότερη μεταφυσική παράμετρο που μεταβάλλει...

Χάρτης χρώματος μαλλιών-ματιών στην Ευρώπη - Lundman

Ο χάρτης παρουσιάζει τον πιο διαδεδομένο συνδυασμό χρώματος μαλλιών και χρώματος ματιών στις διάφορες περιοχές της Ευρώπης. Προέρχεται από τον Σουηδό ανθρωπολόγο Bertil Lundman και είναι του 1965.

Όπως δείχνει ο χάρτης, στη βόρεια Ευρώπη επικρατεί ο ανοιχτός χρωματισμός μαλλιών και ματιών, κυρίως λόγω Νορδικών ή Νορδο-Κρομανοειδών στα δυτικά και Βαλτικών στα ανατολικά. Στη δυτική Βρετανία και στην Ιρλανδία επικρατούν τα σκούρα-ενδιάμεσα μαλλιά και ανοιχτά μάτια, λόγω Ατλαντοειδών και Κρομανοειδών. Στην ενδιάμεση ζώνη της κεντρικής Ευρώπης, η επαφή...

Ιταλική ανθρωπομετρία

Στη δημοσίευση του Βρετανού ανθρωπολόγου John Beddoe με τίτλο "Italian Anthropometry" στο περιοδικό Science Progress, βρίσκουμε μια ενδιαφέρουσα ανάλυση των ανθρωπολογικών δεδομένων της Ιταλίας από ανθρωποκοινωνιολογικής σκοπιάς. Αφού αναφερθούν τα ανθρωπολογικά γνωρίσματα του πληθυσμού και εξαχθούν τα φυλετικά στοιχεία που κατοικούν στη χώρα, έπειτα εξετάζεται το κατά πόσον οι ανθρωπολογικές διαφοροποιήσεις σχετίζονται με κοινωνικούς παράγοντες.

O Beddoe αναφέρει αρχικά το κλασικό εύρημα της φυσικής ανθρωπολογίας της Ιταλίας, δηλαδή την σταδιακή πτώση του κεφαλικού δείκτη όσο πάμε από βορρά προς νότο. Θύλακες δολιχοκεφαλίας στη βόρεια Ιταλία αποτελούν η Λιγουρία και η Λούκα, η οποία συνδέεται ιστορικά με τους Ετρούσκους.

Σε ένα γενικό πλαίσιο, στη βόρεια Ιταλία επικρατεί το υψηλό ανάστημα, το ευρύ κεφάλι και σχετικά ανοιχτά μαλλιά, ενώ αντιθέτως στη νότια Ιταλία επικρατεί...