Παρασκευή, 22 Ιανουαρίου 2016

Ο κεφαλικός δείκτης στην Ελλάδα διαμέσου των αιώνων

Ο Έλληνας ανθρωπολόγος Ιωάννης Κούμαρης πραγματοποίησε μια μελέτη για τον κεφαλικό δείκτη διαμέσου των αιώνων στην Ελλάδα, σε δημοσίευση της Ελληνικής Ανθρωπολογικής Εταιρίας την οποία βρίσκουμε σε περίληψη στο περιοδικό Revue Anthropologique, με τίτλο "L'indice céphalique aux differents siècles de la Grèce".

Ο Κούμαρης μελέτησε τον κρανιακό δείκτη σε 608 κρανία της συλλογής του Ανθρωπολογικού Μουσείου του Πανεπιστημίου των Αθηνών. Τα κρανία ανήκαν στην προϊστορική, αρχαϊκή, κλασική, ελληνιστική, ρωμαϊκή, μεσαιωνική και σύγχρονη εποχή.

Ο κρανιακός δείκτης δείχνει μια τάση σταθερότητας διαμέσου των αιώνων, με το μεγαλύτερο μέρος τους να βρίσκεται εντός του διαστήματος 75-80. Διαπιστώνει την κυριαρχία του δολιχοκέφαλου στοιχείου από την αρχαία εποχή μέχρι και τν σύγχρονη, αν και για το τελευταίο τα πράγματα έχουν μεταβληθεί και έχουμε σοβαρούς λόγους να διαφωνούμε.

Ο κεφαλικός δείκτης σε 11 αρχαία κρανία που βρέθηκαν στο Παλαιό Φάληρο...
μετρήθηκε από τον Κούμαρη στο 78,86. Σε όλες τις παραπάνω τιμές, πρέπει να προσθέσουμε δύο μονάδες για να πάρουμε τιμές συγκρίσιμες με κεφαλικούς δείκτες των ζώντων πληθυσμών, καθότι ο κρανιακός δείκτης είναι δύο μονάδες χαμηλότερος από τον κεφαλικό δείκτη. Διαπιστώνουμε ότι με ισοδύναμο δείκτη 80,86 οι κάτοικοι της αρχαίας Αθήνας ήταν κυρίως δολιχοκέφαλοι, με κάποιο εμφανές ποσοστό βραχυκέφαλων, αλλά λογικά με ελάχιστους υπερβραχυκέφαλους.

Παρουσιάζοντας την μελέτη θέλουμε να καταδείξουμε όχι τόσο τα περί παλαιοανθρωπολογίας, αλλά ότι υπήρξαν και στην Ελλάδα ανθρωπολόγοι και επιστημονική εταιρία, που είχαν διεθνείς διασυνδέσεις και έκαναν μελέτες στον τομέα. Βέβαια, ο Κούμαρης εν γένει στο έργο του φαίνεται να αγνοεί τους φυλετικούς τύπους, παρότι ήταν ήδη γνωστοί από το 1900 και τον Deniker. Σε κάθε περίπτωση, ο ίδιος διαπίστωνε την σημασία της φυλής και έκρινε ότι έχει μεγάλη σημασία για ένα έθνος:

"Επί τοσούτον σταθερωτέρα είναι τα καθ'έκαστον έθνη, όσον ομογενέστερα φυλετικώς είναι".

21 σχόλια:

  1. Σεβαστό ιστολόγιο,προ ημερών έκανα μια ερώτηση για τον φυλετικό τύπο του ηθοποιού Κώστα Πρέκα,για την οποία δεν έλαβα καμία απάντηση.Υπέθεσα ότι ανήκει κυρίως στον Μεσογειακό τύπο ή μάλλον είμαι σχεδόν σίγουρος ότι ανήκει σε αυτόν.Μπορείς να με βοηθήσεις;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Έλαβες απάντηση, δες εκεί που έκανες την ερώτηση.

      Διαγραφή
  2. Αν επιτρέπεται να κάνω μια ερώτηση που την είχα απορία πολύ καιρό. Ο Μαραντόνα φαίνεται λευκός αλλά μερικοί λένε ότι είναι μεστίζο.Τι ισχύει με βάση αυτήν τη φωτογραφία http://www.onsports.gr/media/k2/items/cache/e7d8e86329caaf37d05515ee757008fa_XL.jpg ; ;Έχει προγόνους λευκούς και ινδιάνους της Νοτίου Αμερικής;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ναι είναι Μεστίζο. Ναι έχει προγόνους από αμφότερες προαναφερθείσες φυλετικές ομάδες-οικογένειες.

      Διαγραφή
  3. https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1474106146190107&set=a.1380696242197765.1073741826.100007722069035&type=3&theater τιφυλετικοςτυπος ειναι(δολιχοκεφαλη)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Κρμανοειδής/Αλπική. Φέρνει λίγο σε Borreby, μία Αλπικοποιημένη έκδοση του Κρομανοειδούς φαινότυπου.

      Διαγραφή
    2. Δέστε και της άλλες φωτογραφίες.

      Διαγραφή
    3. Δεν υπάρχει "αλπικοποιημένη έκδοση του κρομανοειδούς φαινότυπου". Ο borreby είναι ένας κλασσικός κρομανοειδής φαινότυπος, που συνήθως εξαιτίας της τάσης του για μεσοκεφαλία εμφανίζεται συχνά μεταξύ των πληθυσμών σε βραχυκέφαλων αλπικών και βαλτικών αλλά και των υπερβραχυκέφαλων διναρικών. Από εκεί και πέρα, ο borreby είναι ένας εκ των βασικών κρομανοειδών συνιστωσών μεταξύ των δολιχοκέφαλων νορδοκρομανοειδών της Σκανδιναβίας καθώς θεωρείται πως ήταν κυρίαρχος ΚΜ τύπος μεταξύ των προϊστορικών πληθυσμών τροφοσυλλεκτών-αλιέων. Γι' αυτό κι συνήθως οι διαφορές μεταξύ όλων αυτών των τύπων καταγράφονται ως σημαντικές, όπως λχ ο balkan borreby (εκδιναρισμένος), walloon borreby (εξαλπινισμένος), kurganoid borreby (μίξη με βαλτικό/pontid) κλπ.

      Διαγραφή
    4. Αν πατήσεις πάνω στη λέξη που γράφεται με πλάγια γράμματα (italics) θα καταλάβεις πως το "alpinised" αναφέρεται στην εξελικτική διαδικασία που οδηγεί στον παιδομορφισμό. Κατά αυτή, ο πληθυσμός σταδιακά υπόκειται σε αλλαγές του σωματικού δείκτη, αποκτά τάσεις για βραχυκεφαλία και τα χαρακτηριστικά του προσώπου του δείχνουν πιο σφαιρικά δηλ παιδικά. Συνήθως μάλιστα αυτή η νεανικότερη εικόνα θεωρείται και πιο ελκυστική.
      Παρότι ως διαδικασία είναι συνδεδεμένη με την εικόνα του αλπικού τύπου, έχει συντελεστεί προγενέστερα (και) στους κρομανοειδείς. Συγκεκριμένα ο φερόμενος ως "παλαιο-ατλαντικός" σε συνθήκες απομόνωσης σε ορεινές ή νησιωτικές περιοχές (όπως γράφει συγκεκριμένα ο Lundman) απέκτησε ...αδελφάκι, ο οποίος ονομάστηκε "παλαιο-σαρδήνιος" από τον Biasutti και τον Cipriani, "τραχύς μεσογειακός ΚΜ" από τον Fisher και "berid" από τον Lundman. Αντίστοιχα, το ίδιο συνέβη και στον ξανθόχροο ΚΜ, τον φαλιδικό (dalo-faelid) με αποτέλεσμα τον borreby. Υπάρχει βέβαια και η θεωρία, ο borreby να είναι το ξανθόχροο αντίστοιχο του "τραχύ μεσογειακού", όπως είναι ο "παλαιο-ατλαντικός" του φαλιδικού.
      Και για να μην αναρωτιέται κανείς, το αντίθετο του παιδομορφισμού είναι η λεπτοπροσωπία, η οποία είναι η διαδικασία που οδήγησε τους αντίστοιχους ΚΜ στους δολιχοκέφαλους, μεσογειακούς και νορδικούς.

      Διαγραφή
    5. Σμφωνούμε φίλε. Ομολογώ να πω ότι ξέρεις περισσότερα...δεν έχω τουλάχιστον ακόμη, τόσες είς βάθος ανθρωπολογικές γνώσεις, αλλά οι απόψεις μου φαίνονται ορθές.

      Διαγραφή
    6. Tι λέτε ρε παιδιά αυτη ειναι γυφτοειδης αρμενοειδής-orientalid

      Διαγραφή
    7. μελαχρίνη borreby πρώτη φορα βλέπω

      Διαγραφή
    8. Κρομανοειδείς και Αλπικοί είναι καστανοί προς μελαχρινοί με κυματιστά μαλλιά αμφότεροι. Συνεπώς ένας Αλπικοποιημένος Κρομανοειδής, ένας Μπόρμπάι, έχει ιδίου τύπου μαλλιά. Η μύτη της δεν είναι γαμψή, ενώ αρχίζει ΔΕΝ αρχίζει από το μέτωπο, αλλά από πιο κάτω, δείγμα Αλπικότητος συν την μεσορινία που έχει η κοπέλα.

      Διαγραφή
    9. Συνεπώς δεν ανήκει με τίποτα στον Αρμενοειδή τύπο.

      Διαγραφή
    10. Ελλην Κωσταντινουπολιτη εχεις δικιο δεν ειναι αρμενοειδής αλλα σιγουρακατι γυφτοειδ'ης δεν ειναι καστανη ειναι μελαχρίνη αρκετα κιολας επισης είναι γυφτισσα στην καταγωγή

      Διαγραφή
  4. https://www.facebook.com/photo.php?fbid=191228214552726&set=pb.100009966460901.-2207520000.1453656667.&type=3&theater https://www.facebook.com/photo.php?fbid=175919592750255&set=pb.100009966460901.-2207520000.1453656667.&type=3&theater https://www.facebook.com/photo.php?fbid=147845355557679&set=pb.100009966460901.-2207520000.1453656668.&type=3&theater (δν ξερω κεφαλιμαλλον μεσοκεφαλη)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Ο Κουμαρης είναι αλπικός;

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Οι διαχειριστές του ιστολογίου δεν φέρουν καμία ευθύνη για τα σχόλια των αναγνωστών τους.