Δευτέρα, 18 Ιουνίου 2018

Η φυλετική ταξινόμηση του ανθρώπινου είδους από τον Κάρολο Λινναίο

Ο Σουηδός φυσιοδίφης Κάρολος Λινναίος (Carl Linnaeus, 1707-1778) υπήρξε μία από τις σπουδαιότερες φυσιογνωμίες στον χώρο της βιολογίας. Βασική του συνεισφορά ήταν η ταξινόμηση ολόκληρου του φυτικού και ζωικού βασιλείου, με χρήση της διωνυμικής ονοματολογίας, την οποία παρουσίασε στο έργο του Systema Naturae. Με αυτόν τονο τρόπο συστηματοποίησε τη γνώση μας για τα έμβια όντα του πλανήτη, δίνοντας με τις γνώσεις της εποχής μια πλήρη εικόνα για την ποικιλομορφία της φύσης. Το ταξονομικό του σχήμα αποτελεί πλέον τη βάση της επιστήμης της βιολογίας. Στη δέκατη έκδοση του βιβλίου, ο Λινναίος εισήγαγε την ταξινόμηση του ζωικού βασιλείου. Ο άνθρωπος εντάχθηκε στα πρωτεύοντα και για πρώτη φορά εισάγεται η φυλετική ταξινόμηση στον άνθρωπο.

Αφορμή για το άρθρο στάθηκε μέρος δημοσίευσης με τίτλο "On the Anthropology of Linnaeus", που βρίσκουμε στα Memoirs read before the Anthropological Society of London. Ο άνθρωπος ονομάστηκε από τον Λινναίο με τη διωνυμική ονοματολογία ως Homo Sapiens, δηλαδή γένος Homo, είδος Sapiens. Διακρίνεται σε τέσσερις φυλές, συν μία που περιλαμβάνει ακραίες ή σπάνιες μορφές του. Οι τέσσερις φυλές σύμφωνα με την 10η έκδοση του Systema Naturae, είναι οι εξής:...

Κυριακή, 17 Ιουνίου 2018

Πλάτων: Να εγκωμιάζουμε πρώτα την καταγωγή και ύστερα την ανατροφή και την εκπαίδευση


"Μου φαίνεται ότι πρέπει σύμφωνα προς τη φύση, όπως ακριβώς υπήρξαν γενναίοι, έτσι και να τους επαινούμε. Υπήρξαν δε γενναίοι, γιατί γεννήθηκαν από γενναίους. Ας εγκωμιάζουμε λοιπόν πρώτιστα την ένδοξη καταγωγή τους και ύστερα την ανατροφή και την εκπαίδευση τους"

Πλάτων, Μενέξενος, 237a-b


Στον συγκεκριμένο Σωκρατικό διάλογο, ο Πλάτων παρωδεί και μεταβάλλει κατά τις δικές του απόψεις τον διάσημο επιτάφιο λόγο του Περικλή. Μάλιστα, ο επιτάφιος λόγος που προτείνει ο Πλάτων εστιάζει όχι στο δημοκρατικό πολίτευμα, αλλά στη γενναιότητα των ανδρών που έπεσαν για την πόλη, οι οποίοι υπήρξαν γενναίοι λόγω της ευγενούς καταγωγής τους. Είναι μια ξεκάθαρη θέση του Πλάτωνα ενάντια στη δημοκρατία και υπέρ της αριστοκρατίας με κριτήρια καταγωγής.

Ο Πλάτων θεωρεί ότι πρώτιστα η κληρονομικότητα ορίζει το αν θα γίνουν οι άνδρες γενναίοι ή όχι. Γίνεται σαφέστερος, όταν επισημαίνει ότι πρέπει να εγκωμιάζουμε πρώτα την καταγωγή και έπειτα την ανατροφή και την εκπαίδευση. Δηλαδή για τον Πλάτωνα...

Σάββατο, 16 Ιουνίου 2018

Χάρτης προσωπικού δείκτη της Αφρικής - Πολωνικός


Ο χάρτης παρουσιάζει την κατανομή του (μορφολογικού) προσωπικού δείκτη στην Αφρική. Υπάρχει σημαντική έλλειψη στοιχείων για τον προσωπικό δείκτη στην Αφρική και γι' αυτόν τον λόγο ο χάρτης είναι πολύτιμος. Οι περιοχές για τις οποίες δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία έχουν αφεθεί κενές.

Στη βόρεια Αφρική, ο προσωπικός δείκτης βρίσκεται συνήθως εντός της μεσοπροσωπίας, με κάποιες τάσεις λεπτοπροσωπίας. Μεσοπροσωπία φαίνεται να επικρατεί και στις περιοχές των κυρίως νέγρων, δηλαδή...

Παρασκευή, 15 Ιουνίου 2018

Τα ανθρωπολογικά γνωρίσματα στη Λευκορωσία

Μια ενδιαφέρουσα έρευνα για την ανθρωπολογία της Λευκορωσίας πραγματοποίησε ο Eugen Rudolfowitsch Eichholz, τα βασικά στοιχεία της οποίας βρίσκουμε σε περίληψη με τίτλο "Materialen zur Anthropologie der Weissrussen", στο περιοδικό Archiv für Anthropologie. Ο Eichholz εξετάζει τα ανθρωπολογικά γνωρίσματα των κατοίκων και παρουσιάζει τις θεωρίες των ανθρωπολόγων σχετικά με την φυλετική σύνθεση της χώρας.

O Eichholz μελέτησε 100 Λευκορώσους άνδρες χωρικούς. Το χρώμα των μαλλιών κατανέμεται ως εξής:...

Τετάρτη, 13 Ιουνίου 2018

Τα ψυχικά γνωρίσματα των Ευρωπαϊκών φυλών

Μια περιγραφή των κύριων ψυχικών χαρακτηριστικών των Ευρωπαϊκών φυλών βρίσκουμε σε έργο του Φλαμανδού ανθρωπολόγου Gustaaf Schamelhout. Αντλεί κυρίως από Γερμανούς ανθρωπολόγους, αλλά και Γάλλους, έχοντας κατασταλάξει σε έξι βασικούς φυλετικούς τύπους στην Ευρώπη. Η περιγραφή των σωματικών γνωρισμάτων είναι λίγο-πολύ γνωστή στους ενδιαφερόμενους, εδώ θα μεταφράσουμε το απόσπασμα στο οποίο αναφέρονται τα ψυχικά γνωρίσματα των Ευρωπαϊκών φυλετικών τύπων.

"Υπάρχουν ψυχικά φυλετικά γνωρίσματα όπως υπάρχουν και σωματικά, με τα δύο να είναι αμοιβαία συνδεδεμένα. Κανένας δεν αρνείται ότι υπάρχουν διαφορές μεταξύ των υποκλάδων της λευκής φυλής. Ακόμα και οι φυλές που ζουν στην Ευρώπη διαφέρουν στην ψυχολογία και στις ικανότητες. Η φυλετική ψυχή που σκιαγραφείται, τροποποιείται σε περιπτώσεις μίξεις, με αποτέλεσμα...

Δευτέρα, 11 Ιουνίου 2018

Η φυλετική μίξη στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία

Η πτώση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας αποτελεί ένα από τα πιο πολυσυζητημένα ζητήματα της Ευρωπαϊκής ιστορίας. Οι ιστορικοί προσπαθούν να εντοπίσουν τα αίτια που μια τόσο ισχυρή αυτοκρατορία, που φάνταζε αιώνια, τελικά κατέπεσε με πάταγο. Αρκετοί μελετητές θεώρησαν ότι ο βασικός λόγος της πτώσης της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας ήταν η φυλετική μίξη. Τα αρχικά γενναία, δραστήρια και ηγετικά στοιχεία των Ρωμαίων σταδιακά αντικαταστάθηκαν από ένα σύμφυρμα ξένων εθνών, εισάγοντας ξένα φυλετικά στοιχεία που στη συνέχεια θεωρήθηκαν και Ρωμαίοι πολίτες. Μια άκρως ενδιαφέρουσα μελέτη του διακεκριμένου Αμερικανού κλασικιστή και ιστορικού Tenney Frank φωτίζει το όλο ζήτημα. Δημοσιεύτηκε με τίτλο "Race Mixture in the Roman Empire" στο περιοδικό The American Historical Review και εξηγεί με στοιχεία από την αρχαία γραμματεία και την αρχαιολογία τον τρόπο και την έκταση της φυλετικής μίξης στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.

Ο Τάκιτος μας πληροφορεί ότι στα χρόνια του Νέρωνα πολλοί από τους συγκλητικούς ήταν απόγονοι σκλάβων. Ο Ιουβενάλης έγραφε με αγανάκτηση ότι "Ορόντης κυλάει εν Τίβερη", δηλαδή ότι η Ρώμη έχει γεμίσει...

Κυριακή, 10 Ιουνίου 2018

Eugen Fischer: Τα ψυχικά γνωρίσματα βασίζονται σε κληρονομικούς παράγοντες


"Είναι αδιαμφισβήτητο σήμερα ότι η πνευματική και ψυχική ζωή των ανθρώπων βασίζεται σε συγκεκριμένους κληρονομικούς παράγοντες, που ρυθμίζουν με τον ίδιο τρόπο τα γνωρίσματα μορφολογίας, φυσιολογίας και παθολογίας."

Eugen Fischer, Rasse und Vererbung
geistiger Eigenschaften

Μία από τις σημαντικότερες γνώσεις που μπορεί να διαθέτει ένας άνθρωπος είναι η παραπάνω ρήση του Γερμανού επιστήμονα. Τα ψυχικά γνωρίσματα αποτελούν κληρονομικά γνωρίσματα, όπως και όλα τα υπόλοιπα γνωρίσματα, όπως μορφολογίας, φυσιολογίας και παθολογίας. Η ανθρώπινη ύπαρξη αποτελεί μια ενιαία ολότητα, σώμα και πνεύμα, που ρυθμίζεται από την κληρονομικότητα.

Τα κληρονομικά γνωρίσματα μεταφράζονται σε φυλετικά γνωρίσματα, εφόσον η φυλή...

Παρασκευή, 8 Ιουνίου 2018

Ο σωματότυπος στις γυναίκες


Στην εικόνα βλέπουμε τη μορφή που λαμβάνει ο σωματότυπος στη γυναίκα. Αριστερά βλέπουμε μια Νορδική, με εξωμορφική σωματοδομή, έχοντας ελάχιστο λίπος, λεπτό σώμα χωρίς καμπύλες και στενή λεκάνη. Στο κέντρο βλέπουμε μια γυναίκα κυρίως του νέγρικου Σουδανικού τύπου, με μεσομορφική σωματοδομή, έχοντας ευρείς ώμους και σώμα καλοσχηματισμένο με ισχυρούς μύες. Δεξιά δίνεται μια ενδομορφική -αν και όχι το καλύτερο παράδειγμα- με μεγάλη λεκάνη, αρκετή διατήρηση λίπους και στενούς ώμους.

Για όσους βρεθούν στις παραλίες το καλοκαίρι, παράλληλα με τη διασκέδαση, μπορείτε να κάνετε και κάτι που θα διευρύνει την αντίληψή σας. Κοιτάζοντας τις γυναίκες στην παραλία, παρατηρήστε τη μορφή του σώματός τους. Σε ποιον σωματότυπο ανήκουν; Σύντομα θα μπορέσετε να συνδυάσετε τον σωματότυπο με τα υπόλοιπα φυλετικά χαρακτηριστικά και να λάβετε ένα δείγμα περί της φυλετικής σύνθεσης της χώρας. Αλπικές και Αρμενοειδείς είναι ενδομορφικές, με τάση...

Πέμπτη, 7 Ιουνίου 2018

Η ανθρωπολογία της κεντρικής Γερμανίας

Η μελέτη του B. Richter με τίτλο "Burkhards et Kaulstosz, deux villages de la Hesse superieure" που βρίσκουμε σε περίληψη στο περιοδικό L'Anthropologie, εξετάζει την ανθρωπολογία της κεντρικής Γερμανίας. Η μονογραφία δημοσιεύτηκε στα Γερμανικά στο πρωτότυπο, σε τόμο που είχε επιμεληθεί ο Eugen Fischer, αφιερωμένο στην ανθρωπολογία, εθνογραφία και δημογραφία της Γερμανίας. Γνωρίζοντας την φυλετική διαίρεση της Γερμανίας, η κεντρική Γερμανία αποτελεί μια ενδιάμεση ζώνη μετάβασης μεταξύ δύο αρκετά διαφορετικών περιοχών από φυλετικής άποψης.

Ο Richter εστιάζει σε δύο χωριά της κεντρικής Γερμανίας, όπου μελετήθηκαν 229 άνδρες και 227 γυναίκες. Ελήφθησαν μετρήσεις ύψους, καθιστού ύψους και δέκα μετρήσεις προσώπου, καθώς επίσης και πολυάριθμες παρατηρήσεις. Το ύψος αγγίζει...

Τετάρτη, 6 Ιουνίου 2018

Ανθρωπολογικοί χάρτες της Σκανδιναβίας II

Στη δημοσίευσή του με τίτλο "Anthropological maps of the Nordic countries" στα πρακτικά του συνεδρίου Cold Spring Harbor Symposia on Quantitative Biology, ο Σουηδός ανθρωπολόγος Bertil Lundman παρουσίασε λεπτομερείς ανθρωπολογικούς χάρτες της Σκανδιναβίας και γειτονικών χωρών.

Ο Lundman αρχικά αναφέρει όλες τις μελέτες από τις οποίες αντλήθηκαν τα στοιχεία για να δημιουργηθούν οι χάρτες. Στη Σουηδία μετρήσεις ανθρωπολογικές μελέτες έκαναν οι Furst και Retzius, Linders και Lundborg και ο ίδιος ο Lundman. Στη Νορβηγία μελέτες έκαναν οι Bryn, K. Schreiner, A. Schreiner, Arbo και Larsen. Στη Δανία έγιναν λίγες μελέτες που δημοσιεύτηκαν στα πρακτικά της τοπικής ανθρωπολογικής εταιρίας. Στη Φινλανδία έλαβαν μετρήσεις ο Westerlund και η Ακαδημία Επιστημών της χώρας. Στην Εσθονία μελέτες έκανε ο Aul και στη Λεττονία ο Backman, ενώ γενικότερα για τις βόρειες χώρες της Ευρώπης έγραψε ο Scheidt.

Το αποτέλεσμα της σύνθεσης των στοιχείων από όλες αυτές τις μελέτες δίνονται στους παρακάτω χάρτες...

Δευτέρα, 4 Ιουνίου 2018

Οι ανατομικές διαφορές ανδρών και γυναικών

Τις ανθρωπολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών μελέτησαν οι Pierre Vassal και Suzanne de Félice από το εργαστήριο Ανθρωπολογίας του Μουσείου του Ανθρώπου στο Παρίσι, σε δημοσίευτή τους με τίτλο "Étude anthropometrique de la differenciation sexuelle chez l'adulte français de 20 a 26 ans" στα πρακτικά των εβδομαδιαίων συνεδριάσεων της Γαλλικής Ακαδημίας Επιστημών. Το δείγμα αποτελούνταν από νέους 20 έως 26 ετών από τη Γαλλία, 60 άνδρες και 60 γυναίκες, επιλεγμένους έτσι ώστε να έχουν καταγωγή από παρόμοιες περιοχές της χώρας και να ανήκουν σε παρόμοιες κοινωνικές ή επαγγελματικές τάξεις.

Εξετάστηκαν 103 ανθρωπομετρικά χαρακτηριστικά, όπως βάρος, ύψος, καθιστό ύψος, μετρήσεις του κορμού, των άκρων, του κεφαλιού και του προσώπου. Οι απόλυτες μετρήσεις είναι σχεδόν όλες μεγαλύτερες στον άνδρα, κάτι λογικό εφόσον στο ανθρώπινο γένος, ο άνδρας είναι στατιστικά πιο μεγαλόσωμος από τη γυναίκα. Εξαίρεση αποτελούν...

Κυριακή, 3 Ιουνίου 2018

Edward Thorndike: Η ευγονική είναι ο μόνος τρόπος να βελτιώσουμε την κοινωνία

"Η επιλεκτική αναπαραγωγή μπορεί να αλλάξει την ικανότητα του ανθρώπου να μαθαίνει, να είναι υγιής, να φροντίζει για τη δικαιοσύνη ή να είναι χαρούμενος. Δεν υπάρχει πιο βέβαιος δρόμος και οικονομικός τρόπος να βελτιώσουμε το περιβάλλον του ανθρώπου, από το να βελτιώσουμε τη φύση του ανθρώπου."

Edward Thorndike,  Eugenics: With Special
Reference to Intellect and Character

O Edward Thorndike ήταν Αμερικανός ψυχολόγος, ένας από τους σημαντικότερους στον τομέα του με πλήθος συνεισφορών. Υπήρξε βαθιά πεποίθησή του ότι η κληρονομικότητα επηρεάζει αποφασιστικά τις ανθρώπινες κοινωνίες. Αποτέλεσμα ήταν να γίνει θιασώτης της ευγονικής, υποστηρίζοντας δηλαδή την επιλεκτική αναπαραγωγή.

Σύμφωνα με τις απόψεις του, η ευγονική μπορεί να μεταβάλλει τις ικανότητες των ανθρώπων, την υγεία τους και γενικότερα το κοινωνικό...

Σάββατο, 2 Ιουνίου 2018

Η τριχοφυΐα του προσώπου


Η εικόνα δείχνει τις διάφορες μορφές που λαμβάνει η τριχοφυΐα του προσώπου στον άνδρα. Εστιάζει στην ένταση και έκταση της τριχοφυΐας.

Οι κατηγορίες είναι πολλές και η αντιστοίχιση με φυλές δεν είναι άμεση, καθώς υπάρχει αρκετή ποικιλομορφία και εντός φυλής. Πολλοί Νέγροι και μογγόλοι της Άπω Ασίας έχουν ισχνή τριχοφυΐα, όμως εντοπίζονται πολλές εξαιρέσεις. Οι Ευρωπιδικοί έχουν...

Παρασκευή, 1 Ιουνίου 2018

Η ανθρωπολογία των Αβορίγινων

Οι επιστήμονες της Αυστραλίας ενδιαφέρθηκαν για την φυσική ανθρωπολογία των Αβορίγινων, την οποία μελέτησαν πραγματοποιώντας αρκετές αποστολές στην κεντρικής και βόρεια Αυστραλία, όπου κατοικούν οι ιθαγενείς. Μία από τις σημαντικότερες μελέτες του είδους είναι αυτή των T.D. Campbell και C.J. Hackett με τίτλο "Adelaide University Field Anthropology: Central Australia: Descriptive and anthropometric observations", που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Transactions and Proceedings of the Royal Society of South Australia. Εξετάζονται τα σωματικά γνωρίσματα των Αβορίγινων από πλευράς ανθρωπομετρίας και ανθρωποσκοπίας, ώστε να αποκτήσουμε μια εικόνα για τα φυλετικά τους χαρακτηριστικά.

Το δείγμα προέρχονταν από καθαρούς ιθαγενείς της κεντρικής Αυστραλίας, χωρίς προσμίξεις. Ήταν 58 άτομα, 44 άνδρες και 13 γυναίκες. Αρχικά ελήφθησαν παρατηρήσεις. Το χρώμα των μαλλιών ήταν συνήθως μαύρο, ή και σκούρο καστανό. Ως προς τη μορφή της τρίχας, τα μαλλιά ήταν κυρίως κυματιστά, έως σγουρά. Η τριχοφυΐα του σώματος ήταν ελάχιστη, προς μέτρια. Το χρώμα των ματιών είναι σχεδόν πάντα σκούρο καστανό. Το χρώμα του δέρματος...

Τετάρτη, 30 Μαΐου 2018

Η εφαρμογή των πολιτικών συστημάτων

Ο τρόπος με τον οποίο θα πρέπει να κυβερνάται μια πολιτεία αποτελεί σημείο ενδιαφέροντος για τους διανοητές ανά τους αιώνες. Διάφορες πολιτικές ιδεολογίες προτείνουν τον δικό τους τρόπο πολιτικής, κοινωνικής και οικονομικής οργάνωσης της κοινωνίας, βάσει των επιδιώξεων που τίθενται. Τις περισσότερες φορές, τα πολιτικά συστήματα δίνονται ως πρότυπα για να υιοθετηθούν από όλους τους λαούς του κόσμου ανεξαιρέτως. Όμως, όπως γνωρίζουμε από τις φυλετικές μελέτες, οι λαοί έχουν διαφορετική εγγενή ψυχοσύνθεση λόγω διαφορετικής φυλετικής σύνθεσης. Πώς επηρεάζει αυτό την εφαρμογή των πολιτικών συστημάτων;

Ανατρέχοντας στι ιστορικό παρελθόν της ανθρωπότητας, θα δούμε ότι σε διαφορετικά μέρη του πλανήτη προέκυψαν αυτόνομα διαφορετικά συστήματα πολιτικής και κοινωνικής οργάνωσης, γεγονός που μάλιστα οι Ευρωπαίοι διαπίστωσαν ξεκάθαρα με την ανακάλυψη του νέου κόσμου. Παρόλα αυτά, οι πολιτικοί φιλόσοφοι ανά τους αιώνες...

Δευτέρα, 28 Μαΐου 2018

Karl Pearson: Η κληρονομικότητα των ψυχικών χαρακτηριστικών

Ο Karl Pearson υπήρξε μία από τις σημαντικότερες φυσιογνωμίες της Βρετανικής επιστήμης. Ειδικότερα διέπρεψε στους τομείς των μαθηματικών και της βιομετρίας. Μεγάλο μέρος της καριέρας του το αφιέρωσε στη μελέτη της κληρονομικότητας. Η μελέτη του με τίτλο "On the Laws of Inheritance in Man: II. On the Inheritance of the Mental and Moral Characters in Man, and Comparison with the Inheritance of Physical Characters", που δημοσιεύτηκε στο περδιοδικό Journal of the Anthropological Institute of Great Britain and Ireland, εξετάζει την κληρονομικότητα των ψυχικών γνωρισμάτων στον άνθρωπο. Αποτελεί το επιστέγασμα της προηγούμενης μελέτης του, στην οποία μελετούσε τα σωματικά γνωρίσματα.

Στην εισαγωγή, ο Pearson επισημαίνει ότι όλοι αναγνωρίζουν τη σημασία της καταγωγής στα οικόσιτα ζώα. Υπάρχει ολόκληρη βιβλιογραφία και εγχειρίδια που εξηγούν τις τεχνικές επιλεκτικής αναπαραγωγής σε άλογα, αγελάδες, σκύλους, γάτες και πτηνά, ώστε να προκύψουν ράτσες με επιθυμητά γνωρίσματα. Είναι τόσο σημαντικά τα αποτελέσματα, που κάποια γνωρίσματα των ζώων αυτών αποκτούν και εμπορική αξία. Οι περισσότεροι άνθρωποι σήμερα αποδέχονται...

Κυριακή, 27 Μαΐου 2018

Ο εκφυλισμός των Ελληνιστικών βασιλείων

Ένας Ρωμαίος στρατηγός απευθύνεται στους στρατιώτες του:

"Οι Μακεδόνες που κυβερνούν την Αλεξάνδρεια στην Αίγυπτο, που κυβερνούν την Σελεύκεια και τη Βαβυλώνα και τις υπόλοιπες αποικίες σε όλον τον κόσμο, έχουν εκφυλιστεί σε Σύριους, Πάρθους και Αιγύπτιους."

Livy, The History of Rome, 38.17.12

Η ομιλία που διασώζει ο Ρωμαίος ιστορικός Τίτος Λίβιος παρουσιάζει την άποψη που είχαν οι Ρωμαίοι περί της κατάστασης των Ελλήνων της ανατολής επί Ελληνιστικών βασιλείων. Οι Μακεδόνες που κατέκτησαν την ανατολή, ιδρύοντας βασίλεια, έχουν χάσει τη ζωτικότητά τους και έχουν σταδιακά γίνει...

Παρασκευή, 25 Μαΐου 2018

Η κλίση του μετώπου


Το μέτωπο εμφανίζει αρκετή ποικιλομορφία στον άνθρωπο. Οι μορφές που λαμβάνει, ως προς την κλίση του προς τα πίσω, φαίνονται στην εικόνα. Δίνονται τέσσερις μορφές, οι οποίες είναι οι εξής:

1. Μέτωπο ίσιο προς τα πάνω, που δίνει την εντύπωση πως είναι κάπως φουσκωμένο (bulbous).
2. Μέτωπο με ελαφρά κλίση.
3. Μέτωπο με μέτρια κλίση.
4. Μέτωπο με έντονη κλίση.

Συνήθως τις κατηγορίες 2-3 οι περισσότεροι ανθρωπολόγοι τις ενοποιούν σε μία ενιαία κατηγορία, με αποτέλεσμα η συνήθης ταξινόμηση να είναι: ίσιο μέτωπο, ενδιάμεση κλίση, έντονη κλίση.

Στους φυλετικούς τύπους που συναντάμε στην Ευρώπη, το φουσκωμένο μέτωπο το βρίσκουμε...