Δευτέρα, 16 Οκτωβρίου 2017

Ανθρωποκοινωνιολογία: η ιστορία μιας ιδέας

Otto Ammon
Η ανθρωποκοινωνιολογία είναι κλάδος της κοινωνιολογίας που μελετά τα κοινωνικά φαινόμενα με τη βοήθεια ανθρωπολογικών μεθόδων. Προσπαθεί να βρει τη σύνδεση μεταξύ κοινωνικών συμπεριφορών και ανθρωπολογικών τύπων. Οι μέθοδοί της βασίζονται στην παρατήρηση, στην στατιστική και στην ανθρωπομετρία. Ο όρος εισήχθη από τον Γάλλο ανθρωπολόγο Georges Vacher de Lapouge, αλλά ο πρώτος που αξιοποίησε την ανθρωπομετρία για εξαγωγή κοινωνιολογικών συμπερασμάτων ήταν ο Γερμανός ανθρωπολόγος Otto Ammon. Οι απαρχές της ανθρωποκοινωνιολογίας παρουσιάστηκαν αναλυτικά σε δημοσίευση του Ammon που βρίσκουμε μεταφρασμένη στο περιοδικό Revue Internationale de Sociologie, με τίτλο "Histoire d'une idée: L'anthropo-sociologie". Η ανθρωποκοινωνιολογία αποτελεί έναν από τους πλέον ελπιδοφόρους κλάδους της επιστήμης, εφόσον μας παρέχει τα εργαλεία για να κρίνουμε τα κοινωνικά φαινόμενα με φυλετικούς όρους. Με απλά λόγια, η ανθρωποκοινωνιολογία αποδεικνύει την σημασία της φυλής στην διαμόρφωση των κοινωνιών.

Ο Gobineau ήταν ο πρώτος που εξήγησε κοινωνικά φαινόμενα μέσω του φυλετικού παράγοντα. Ωστόσο οι απόψεις του ήρθαν σε μια εποχή που δεν είχε αναπτυχθεί ακόμη η φυσική ανθρωπολογία. Αργότερα, ο Νίτσε, με το πανίσχυρο αισθητήριό του...

Κυριακή, 15 Οκτωβρίου 2017

Ο Δαρβίνος για τις ανθρώπινες φυλές


"Οι διάφορες φυλές, όταν τις συγκρίνουμε και τις μετρήσουμε προσεκτικά, διαφέρουν πολύ μεταξύ τους - όπως στη μορφή της τρίχας των μαλλιών, στις σχετικές αναλογίες όλων των μερών του σώματος, την χωρητικότητα των πνευμόνων, την μορφή και την χωρητικότητα του κρανίου, ακόμα και στις περιελίξεις του εγκεφάλου. Αλλά θα ήταν μια ατέλειωτη εργασία να εντοπίσουμε τα πολυάριθμα σημεία διαφοράς. Οι φυλές διαφέρουν επίσης στη φυσιολογία, στις δυνατότητες εγκλιματισμού και στην προσβολή από συγκεκριμένες ασθένειες. Τα ψυχικά τους χαρακτηριστικά είναι επίσης πολύ διακριτά· κυρίως όπως εμφανίζεται στα συναισθήματα, αλλά και μερικώς στις πνευματικές τους ικανότητες.

Charles Darwin, The Descent of Man,
Chapter VII, On the Races of Man


Η περιγραφή του αξεπέραστου Βρετανού επιστήμονα είναι πλήρης. Οι φυλές στον άνθρωπο διαφέρουν από κάθε άποψη: σωματικά, ψυχικά, πνευματικά. Ο Δαρβίνος τα αναφέρει με τη σειρά. Βλέπει ότι οι σωματικές διαφορές μεταξύ των φυλών του ανθρώπου είναι εξόφθαλμες και εντοπίζονται όχι μόνο...

Σάββατο, 14 Οκτωβρίου 2017

Σεξουαλικός διμορφισμός σε ανθρωπολογικά γνωρίσματα

Οι ανθρωπολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών είναι εμφανείς. Αρκετές μελέτες έχουν ασχοληθεί με το ζήτημα. Αξιοποιώντας σειρές ανθρωπολογικών μετρήσεων στη Βρετανία, ο ανθρωπολόγος H.J. Fleure συνέκρινε τον κεφαλικό δείκτη ανδρών και γυναικών. Επίσης, έκανε παρατηρήσεις σχετικά με τον χρωματισμό. Ποιοι έχουν τον πιο ανοιχτό χρωματισμό, οι άνδρες ή οι γυναίκες; Τι πιστεύετε;

Το δείγμα αποτελούνταν από 927 γυναίκες και 1852 άνδρες. Ως γνωστόν, στη Βρετανία οι περισσότεροι λευκοί κάτοικοι είναι δολιχοκέφαλοι. Βάσει των μετρήσεων, προέκυψε ότι οι γυναίκες έχουν υψηλότερο κεφαλικό δείκτη από τους άνδρες. Η κατανομή δίνεται στον παρακάτω πίνακα.

Πέμπτη, 12 Οκτωβρίου 2017

Η κληρονομικότητα του αναστήματος

Το ότι οι άνθρωποι διαφέρουν ως προς το ανάστημα είναι ένα εύκολα παρατηρήσιμο γεγονός. Χωρίς ιδιαίτερη έρευνα, μπορούμε να αποδώσουμε αυτές τις διαφορές στην ηλικία, στο φύλο και στη φυλή. Επίσης είναι διαδεδομένη η εντύπωση ότι, εντός ορίων, η ανάπτυξη του αναστήματος μπορεί επηρεάζεται από τις συνθήκες διαβίωσης. Τελικά τι ισχύει για το ανάστημα; Ποιοι παράγοντες το επηρεάζουν;

Μία από τις σημαντικότερες μελέτες για την κληρονομικότητα του αναστήματος είναι αυτή του Charles Davenport με τίτλο "Inheritance of stature" που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Genetics. Ο Αμερικανός βιολόγος εξετάζει εξονυχιστικά την κληρονομικότητα του αναστήματος και φτάνοντας σε σημαντικά συμπεράσματα.

Το ότι το ανάστημα είναι ένα κληρονομικό γνώρισμα αποτελεί συνήθη παρατήρηση του λαού. Οι ψηλοί γονείς θεωρείται λογικό...

Τετάρτη, 11 Οκτωβρίου 2017

Χάρτης κατανομής των κύριων φυλετικών ομάδων του πλανήτη - Coon


Ο χάρτης προέρχεται από τον διάσημο Αμερικανό ανθρωπολόγο Carleton Coon. Παρουσιάζει μια εκτίμηση για την κατανομή των κύριων φυλετικών ομάδων του ανθρώπου στον πλανήτη, κατά τον Μεσαίωνα, ώστε να μην συμπεριλαμβάνονται οι μετακινήσεις των λευκών στον Νέο Κόσμο, αλλά και τα επόμενα (λαθρο)μεταναστευτικά ρεύματα.

Οι φυλετικές ομάδες κατά Coon είναι οι εξής:

Δευτέρα, 9 Οκτωβρίου 2017

Ανθρωπολογική μελέτη σε Μονεμβασιά και Μάνη

Στο πλαίσιο των ανθρωπολογικών του μελετών στη Λακωνία, ο Tito Körner βρέθηκε στη Μονεμβασιά και στην Αρεόπολη της ανατολικής Μάνης για να ερευνήσει την φυλετική σύνθεση των κατοίκων. Η μελέτη του με τίτλο "Bericht über rassenkundliche Untersuchungen in Monembasia und Areopolis an der Südküste des Peloponnes", δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Zeitschrift für Ethnologie. Το ενδιαφέρον του Körner κινήθηκε από την πλούσια ιστορία της περιοχής. Η Μονεμβασιά έχει ιστορία που ξεκινά από τα Μινωικά χρόνια, έως και τα Μεσαιωνικά χρόνια με Τούρκους, Σλάβους, Φράγκους, Βενετούς να εμφανίζονται στο προσκήνιο, με τελευταία εισροή τους Μικρασιάτες πρόσφυγες.

Το δείγμα αποτελούνταν από 140 άτομα από τη Μονεμβασιά και 21 άτομα από την Αρεόπολη για σύγκριση. Οι μετρήσεις σχετικά με την σωματοδομή, δείχνουν ότι στη Μονεμβασιά οι κάτοικοι...

Κυριακή, 8 Οκτωβρίου 2017

E. Thorndike: Οι άνθρωποι διαφέρουν υπερβολικά στις εγγενείς πνευματικές δυνατότητες


"Όλες οι θεωρίες για την ανθρώπινη ζωή θα πρέπει να αποδεχτούν ως βασική αρχή το γεγονός ότι τα ανθρώπινα όντα κατά τη γέννηση διαφέρουν υπερβολικά σε πνευματικές δυνατότητες και ότι αυτές οι διαφορές οφείλονται κυρίως σε αντίστοιχες διαφορές στην καταγωγή. Όλες οι προσπάθειες να αλλάξουμε τον άνθρωπο πρέπει να αποδεχτούν ως την πιο σημαντική συνθήκη τα όρια που θέτει εγγενώς η φύση κάθε ατόμου."

Edward Thorndike, Measurement of Twins


Ο Edward Thorndike ήταν Αμερικανός ψυχολόγος, με αρκετές συνεισφορές στην επιστήμη της ψυχολογίας. Μέσω των μελετών του, κατανόησε τη σημασία της κληρονομικότητας και την ανέδειξε στο έργο του. Οι άνθρωποι διαφέρουν εκ γενετής στις πνευματικές τους δυνατότητες και αυτό θα πρέπει να το λάβει υπόψη όποια θεωρία...

Σάββατο, 7 Οκτωβρίου 2017

Τα φυλετικά στοιχεία της Πολωνίας

Ο Πολωνός ανθρωπολόγος Jan Czekanowski αφιέρωσε μεγάλο μέρος της καριέρας του στην ανθρωπολογική ταυτοποίηση των κατοίκων της χώρας του. Η στατιστική μέθοδος που εφάρμοσε ήταν πολύ φορμαλιστική, με αμφιλεγόμενα αποτελέσματα. Ωστόσο, ακολούθησε πιστά την τυπολογική προσέγγιση. Στοιχεία για τα φυλετικά στοιχεία της Πολωνίας βρίσκουμε σε μία παρουσίαση στο περιοδικό L'Anthropologie, της μελέτης του με τίτλο "Anthropologie von Polen" που αρχικά δημοσιεύτηκε στο Petersmann Geographische Mitteilungen.

Η στατιστική μέθοδος ταξινόμησης του Czekanowski εφαρμόζεται σε πλήθος ανθρωπολογικών μετρήσεων σχετικά με το ανάστημα, τον κεφαλικό, προσωπικό και ρινικό δείκτη, καθώς και τον χρωματισμό. Ο μετρικός τύπος...

Πέμπτη, 5 Οκτωβρίου 2017

Εξαρτάται η ευφυΐα από τις συνθήκες διαβίωσης;

Μόνιμη επωδός των εκπαιδευτικών είναι ότι η ευφυΐα ενός μαθητή εξαρτάται από τις συνθήκες διαβίωσης στο σπίτι και την σωματική του κατάσταση. Οι γονείς μπορούν μετά βεβαιότητας να επιδράσουν θετικά ή αρνητικά στις επιδόσεις ενός μαθητή. Όμως ισχύει το ίδιο με τις υλικές συνθήκες του σπιτιού ή την διατροφή του μαθητή; Μήπως πολλές φορές το να ρίχνουμε το φταίξιμο σε περιβαλλοντικούς παράγοντες είναι η βολική "λύση", ενώ θα πρέπει να μελετήσουμε την ίδια τη φύση του ατόμου; Το ζήτημα άπτεται εκπαιδευτικού ενδιαφέροντος και αποτέλεσε το θέμα της μελέτης του David Heron με τίτλο "The influence of defective physique and unfavourable home environment on the intelligence of school children". Εντάσσεται στο πλαίσιο των μελετών nature vs nurture που διεξήγαγε το Francis Galton Laboratoty for National Eugenics, που εξετάζουν κάθε φορά αν ο κύριος παράγοντας που επιδρά είναι η κληρονομικότητα ή το περιβάλλον.

Το δείγμα αποτελούνταν από εκατοντάδες αγόρια και κορίτσια από διάφορα σχολεία. Ελήφθησαν σωματικές μετρήσεις και παρατηρήσεις, καθώς και πληροφορίες σχετικά με το περιβάλλον του σπιτιού τους, ενώ για τις πνευματικές τους ικανότητες...

Τετάρτη, 4 Οκτωβρίου 2017

Ο θωρακικός δείκτης

Θα έχετε παρατηρήσει γύρω σας ανθρώπους με σημαντικές διαφορές στο εύρος του θώρακα. Άλλοι έχουν μεγάλο και ισχυρό θώρακα, ενώ σε άλλους ο θώρακας είναι στενός. Στην φυσική ανθρωπολογία, η μελέτη του θώρακα βασίζεται στον θωρακικό δείκτη. Σημαντικές παρατηρήσεις για τον θωρακικό δείκτη βρίσκουμε στη μελέτη του Charles Davenport με τίτλο "The thoracic index", που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Human Biology. Ο Αμερικανός βιολόγος εξετάζει τις μεταβολές του θωρακικού δείκτη σε σχέση με την ηλικία, το φύλο και την φυλή.

Ο θωρακικός δείκτης (thoracic index) ορίζεται ως ο ποσοστιαίος λόγος του βάθους του στήθους, ως προς το πλάτος. Η μέτρηση γίνεται...

Δευτέρα, 2 Οκτωβρίου 2017

Περί του αγροτικού πληθυσμού

Θα έχετε ακούσει συχνά να εκθειάζεται ο αγροτικός πληθυσμός για τις αρετές του. Ποιες είναι αυτές οι αρετές; Υπάρχουν ή μήπως όλα λέγονται για να χαϊδέψουν αυτιά; Για να εκτιμήσουμε την αξία του αγροτικού πληθυσμού θα πρέπει να εξετάσουμε τα χαρακτηριστικά του και από ανθρωπολογικής σκ.

Ο αγροτικός πληθυσμός είναι γνωστό ιστορικά ότι κρατά τις παραδόσεις. Ταυτόχρονα διατηρεί αντιλήψεις υπέρ της θρησκείας, ως μέρος της παράδοσης και υπέρ της πατρίδας, εφόσον είναι προσκολλημένος στη γη. Oι καινούριες ιδέες διαδίδονται πρώτα στα αστικά κέντρα. Δεν είναι τυχαίο ότι paganus, από όπου προέρχεται η λέξη παγανιστής, σήμαινε...

Κυριακή, 1 Οκτωβρίου 2017

Για τον αρχαίο Ελληνικό πολιτισμό

"Η ιδέα (της Ελληνικής υπεροχής) ήταν ισχυρά αρνητική. Όρθωσε εμπόδιο μεταξύ των Ελλήνων και των γειτόνων τους, το οποίο άφηναν να ξεπεραστεί αρχικά συνειδητά, έπειτα εσκεμμένα, ενώ στο τέλος εξαφανίστηκε. Χωρίς αυτό το εμπόδιο δύσκολα θα μπορούσε να είναι ένα οργανικό έθνος ικανό να διατηρήσει και να προωθήσει έναν δικό του πολιτισμό. Ο Ελληνικός πολιτισμός θα είχε μολυνθεί και εξαλειφθεί πρόωρα."

Aubrey Diller, Race Mixture among
the Greeks Before Alexander

Σε μια εξαιρετική μελέτη του για την φυλετική μίξη στα χρόνια προ του Αλέξανδρου, ο Αμερικανός κλασικιστής Aubrey Diller διαπιστώνει τον βασικό πυλώνα στήριξης ενός πολιτισμού, που είναι το αίμα. Ο Ελληνικός πολιτισμός άκμασε...

Σάββατο, 30 Σεπτεμβρίου 2017

Φυλετικός χάρτης του κόσμου - Cheboksarov 3

Πατήστε πάνω για μεγέθυνση

Προέρχεται από τον σοβιετικό εθνολόγο Nikolai Nikolaevich Cheboksarov. Περιλαμβάνει αναλυτική φυλετική τυπολογία για ολόκληρο τον πλανήτη. Δίνονται οι βασικοί τύποι και ενδιάμεσοι τύποι επαφής μεταξύ των κύριων φυλετικών ομάδων.

Οι φυλετικοί τύποι του παρουσιάζονται είναι οι εξής:

Παρασκευή, 29 Σεπτεμβρίου 2017

Η ανθρωπολογία της Βόρειας Ιρλανδίας

Το υλικό από ανθρωπολογικές μελέτες στην Ιρλανδία είναι ελάχιστο, πόσω μάλλον ειδικότερα για τη Βόρεια Ιρλανδία. Μία σημαντική συνεισφορά είναι η μελέτη των T. Walmsley και J. M. Mogey με τίτλο "The Peoples of Northern Ireland: An Anthropometric Survey", που δημοσιεύτηκε σε τρία μέρη στο Ulster Journal of Archaeology. Εξετάζεται η φυλετική ιστορία της περιοχής, η φυσική ανθρωπολογία των ζώντων και γίνεται προσπάθεια να εντοπιστούν οι φυλετικοί τύποι που κατοικούν στην περιοχή.

Τα αρχαία χρονικά περιγράφουν Ιρλανδούς άλλοτε ξανθούς, άλλοτε με καστανά μαλλιά και άλλοτε με μαύρα. Μερικά άτομα περιγράφονται με ευρύ πρόσωπο, ενώ άλλα με μεγάλο ανάστημα. Οι συγγραφείς βρίσκουν ότι ήδη από την αρχαιότητα σκιαγραφούνται...

Τετάρτη, 27 Σεπτεμβρίου 2017

Οι φυλετικοί τύποι της Ευρώπης - Petermann

Η τυπολογία προέρχεται από τον Γερμανό ψυχολόγο Bruno Petermann, με υλικό από τον Eickstedt. Την βρίσκουμε στο βιβλίο του "Das Problem der Rassenseele", που αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα έργα στον τομέα της φυλετικής ψυχολογίας, μαζί με αυτό του Ludwig Clauss.

Νορδικός


Δευτέρα, 25 Σεπτεμβρίου 2017

Η κυκλική πορεία των πολιτισμών

Όσοι έχουν διαβάσει ιστορία, θα έχουν διακρίνει ότι εποχές ακμής διαδέχονται εποχές παρακμής και αντίστροφα. Δηλαδή, δεν υπάρχει κάποια διαρκής ανοδική πορεία, παρά μόνο μια αέναη κυκλική πορεία. Η ψευδαίσθηση γραμμικής πορείας της ανθρωπότητας προέρχεται από τη λανθασμένη ταύτιση του πολιτισμού με τις επιστημονικές και τεχνολογικές ανακαλύψεις, οι οποίες προστιθέμενες βελτιώνουν τα υλικά μέσα στην πορεία των αιώνων. Όμως ο πολιτισμός είναι κάτι πολύ ευρύτερο από τα υλικά μέσα. Παραλληλίζοντας τους πολιτισμούς με τους ζωντανούς οργανισμούς, βλέπουμε ότι αυτοί γεννιούνται, ακμάζουν, παρακμάζουν και πεθαίνουν. Στη συνέχεια τη θέση τους λαμβάνουν άλλοι πολιτισμοί, οι οποίοι με τη σειρά τους ακολουθούν την ίδια πορεία. Ένα από τους βασικούς παράγοντες που έχουν σαν αποτέλεσμα την κυκλική πορεία του πολιτισμού είναι ο βιολογικός.

Αφορμή για το άρθρο είναι μια δημοσίευση στο περιοδικό Revue Socialiste (!), όπου συζητείται το έργο του Lapouge. Εκεί αναφέρεται αναλυτικά η σκέψη του Γάλλου ανθρωπολόγου σχετικά με την μεγάλη σημασία που έχει στη σύγχρονη εποχή η κοινωνική επιλογή έναντι της φυσικής επιλογής, φτάνοντας στο σημείο...

Κυριακή, 24 Σεπτεμβρίου 2017

Hooton: Η έννοια της ισότητας δεν στέκει υπό οποιαδήποτε βιολογική ή κοινωνιολογική προσέγγιση


Είναι αναμφισβήτητα μια έκφραση του δημοκρατικού μας δόγματος ότι "όλοι οι άνθρωποι έχουν δημιουργηθεί ελεύθεροι και ίσοι"... τόσο καταγέλαστα ψευδής υπό κάθε βιολογική ή κοινωνιολογική προσέγγιση.

E. Hooton, Preliminary Remarks on the Anthropology of the American Criminal


Ο Earnest Hooton υπήρξε μία από τις σημαντικότερες μορφές της ανθρωπολογικής επιστήμης στις ΗΠΑ. Ακολούθησε πιστά την τυπολογική προσέγγιση στην ανθρωπολογία, την οποία χρησιμοποίησε σε κοινωνιολογικές μελέτες που πραγματοποίησε. Μελετώντας την εγκληματική συμπεριφορά, διέκρινε ότι οι φυλετικοί τύποι...

Παρασκευή, 22 Σεπτεμβρίου 2017

Vallois H.V. - Les races humaines

Ένα από τα αξιολογότερα βιβλία φυλετικής ανθρωπολογίας είναι αυτό του Γάλλου ανθρωπολόγου Henri Victor Vallois με τίτλο "Les races humaines". Παρότι το έργο αποτελεί μέρος μιας σειράς εκλαϊκευτικών βιβλίων, το περιεχόμενο είναι εξαιρετικό. Περιλαμβάνονται σχεδόν όλοι οι φυλετικοί τύποι του πλανήτη.  Η ταξινόμηση είναι αναλυτική, λαμβάνοντας υπόψη τις σημαντικότερες ανθρωπολογικές μελέτες, καλύπτοντας κάθε σημείο του πλανήτη. Το βιβλίο υπήρξε επιτυχία και έκανε πολλές εκδόσεις.

Αρχικά, γίνεται λόγος για την ποικιλομορφία στο ανθρώπινο είδος, με την πλέον γνωστό διαχωρισμό σε λευκούς, μαύρους και κίτρινους. Ωστόσο, ακόμα και αυτοί οι κλάδοι έχουν έντονη ποικιλομορφία εντός τους. Υπάρχουν λευκοί με ξανθά μαλλιά και γαλάζια μάτια, αλλά και λευκοί με σκούρα μαλλιά και μάτια. Άλλοι λευκοί είναι δολιχοκέφαλοι, ενώ άλλοι λευκοί είναι βραχυκέφαλοι. Παρόμοιες διαφορές υπάρχουν και στους άλλους κλάδους. Υπάρχουν μαύροι με πολύ υψηλό ανάστημα, ενώ υπάρχουν και μαύροι...