Δευτέρα, 19 Φεβρουαρίου 2018

Οι φυλετικοί τύποι στην ανατολική Ευρώπη

Η ανθρωπολογία της ανατολικής Ευρώπης συχνά αντιμετωπίζεται με επιφανειακό τρόπο. Η φυλετική σύνθεση παρουσιάζεται απλοποιημένη, όμως η προσεκτική μελέτη φανερώνει μια διαφορετική πραγματικότητα. Η μελέτη του Viktor Valerianovich Bunak με τίτλο "Neues Material zur Aussonderung anthropologischer Typen unter der Bevölkerung Osteuropas", που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Zeitschrift für Morphologie und Anthropologie, διερευνά αναλυτικά τα φυλετικά στοιχεία της ανατολικής Ευρώπης. Τα κυριότερα στοιχεία της μελέτης τα αντλούμε από παρουσίαση στο περιοδικό L'Anthropologie. Ο Bunak μελέτησε χιλιάδες άτομα στην καριέρα του, συμβάλλοντας στην ανθρωπολογική μελέτη των σλαβικών κρατών. Η εν λόγω μελέτη αποτελεί τη σημαντικότερη στην οποία μελετήθηκε επισταμένως ο τύπος (North) Pontid.

Πεδίο της μελέτης του η τότε Σοβιετική Ένωση, που περιλαμβάνει τη σημερινή Ρωσία και τμήματα της Ουκρανίας και της Λευκορωσίας. Ο συγγραφέας προσπαθεί να διακρίνει τους φυλετικούς τύπους λαμβάνοντας υπόψη το ανάστημα, τον κεφαλικό δείκτη και τον χρωματισμό.

Το μέσο ανάστημα δίνεται στον παρακάτω χάρτη. Είναι υψηλό στην...

Κυριακή, 18 Φεβρουαρίου 2018

Carl Jung: Η ιστορία ζει μέσα στο αίμα μας


"Ποιος έχει πλήρως συνειδητοποιήσει ότι η ιστορία δεν βρίσκεται μέσα σε βιβλία επί βιβλίων αλλά ότι ζει μέσα στο ίδιο μας το αίμα;"

Carl Gustav Jung, Civilization in Transition


Η ιστορία δεν είναι ένα άθροισμα γεγονότων που πέρασε δια παντός, αποτυπώθηκε σε βιβλία και που δεν πρόκεται να ξαναεπιστρέψει. Μέσα μας αυτή η ιστορία ζει ακόμα, δια μέσου του αίματός μας. Η προσέγγιση του διάσημου Ελβετού ψυχολόγου μας προτρέπει να σκεφτούμε τη συσχέτιση του βιολογικού παράγοντα με την ιστορία.

Επειδή η ιστορία είναι αποτέλεσμα της δράσης των ανθρώπων ενός λαού αθροιστικά, το γεγονός ότι έχουμε το αίμα...

Παρασκευή, 16 Φεβρουαρίου 2018

Οι διαφορές ανδρών και γυναικών στις σωματικές αναλογίες

Τα δύο φύλα στον άνθρωπο διαφέρουν ως προς τις διαστάσεις του σώματος και των επιμέρους οργάνων. Η γυναίκα έχει κατά μέσο όρο μικρότερο ανάστημα από τον άνδρα, αποτέλεσμα του γενικότερα μικρότερου σώματος. Ο Γερμανός ανθρωπολόγος Bruno Schultz μελέτησε τις διαφορές ανδρών και γυναικών στις απόλυτες διαστάσεις συγκεκριμένων οργάνων, στο άρθρο του με τίτλο "Körper-, Kopf- und Gesichtsmaße von Mann und Frau bei gleicher Körperhöhe", που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Anthropologischer Anzeiger. Επειδή στον άνθρωπο το ανάστημα εξαρτάται και από περιβαλλοντικούς παράγοντες, όπως η διατροφή, οι συνθήκες εργασίας και ο τρόπος ζωής, είναι απαραίτητο ο παράγοντας του αναστήματος να εξαλείφεται, γιατί όσο πιο μεγαλόσωμος είναι κάποιος, τόσο μεγαλύτερες είναι οι διαστάσεις των επιμέρους οργάνων. Εξετάστηκαν μετρήσεις στο σώμα, στο κεφάλι και στο πρόσωπο, με το ύψος να είναι το ίδιο στα άτομα των δύο φύλων που έχουν επιλεγεί, ώστε να φανούν συγκριτικά οι διαφορές στις αναλογίες.

Το δείγμα αποτελούνταν από 261 άνδρες και 264 γυναίκες σε περιοχή της νότιας Γερμανίας. Ακολουθούν διαγράμματα που δείχνουν τις μετρήσεις συγκριτικά. Αρχικά παρουσιάζεται το γράφημα που δίνει την κατανομή...

Πέμπτη, 15 Φεβρουαρίου 2018

Το χρώμα των ματιών στην Ευρώπη


Ο χάρτης δίνει την κατανομή του χρώματος των ματιών σε πόλεις της Ευρώπης. Το μπλε χρώμα στις πίτες δηλώνει γαλάζια μάτια, το καφέ τα καστανά μάτια και το μαύρο τα χρώματα που δεν μπορούν να αντιστοιχηθούν κοντά στις δύο παραπάνω κατηγορίες. Οι πόλεις που εξετάστηκαν ήταν οι εξής: Bergen (Νορβηγία), Tallinn (Εσθονία), Belfast (Β. Ιρλανδία), Paris (Γαλλία), Verona (Ιταλία), Θεσσαλονίκη (Ελλάδα), Alicante (Ισπανία).

Διαπιστώνουμε πως όσο πάμε βορειότερα, τόσο αυξάνονται τα γαλάζια μάτια. Αυτό οφείλεται...

Τρίτη, 13 Φεβρουαρίου 2018

Φυλετική ταξινόμηση προσωπικοτήτων


Η φυλετική ταξινόμηση προσωπικοτήτων είναι σημαντική γιατί μας επιτρέπει να δούμε την επίδραση του φυλετικού παράγοντα στη διαμόρφωση του χαρακτήρα. Επίσης, για τα γνωστά ιστορικά πρόσωπα οι πληροφορίες που διαθέτουμε είναι πολλές, ενώ βρίσκουμε εύκολα φωτογραφίες και πορτραίτα. Παράλληλα, η διασημότητά τους δημιουργεί ενδιαφέρον, κινητοποιεί τις συνειδήσεις και μας κάνει να σκεφτούμε βαθύτερα.

Η σειρά φωτογραφιών δίνεται από γερμανικό λεξικό και έχει γίνει προσπάθεια να επιλεγούν αντιπροσωπευτικά άτομα από τους Ευρωπαϊκούς φυλετικούς τύπους, με έμφαση στους Γερμανικούς λαούς. Σχεδόν όλες οι ταξινομήσεις είναι σωστές. Η τυπολογία είναι κατά Günther.

Στην πρώτη σειρά οι μορφές απεικονίζουν αγάλματα του Νορδικού τύπου. Στη δεύτερη σειρά ο Πρώσος στρατηγός Helmut von Moltke ταξινομείται...

Δευτέρα, 12 Φεβρουαρίου 2018

Οι ιθαγενείς της βόρειας Αμερικής

Η ανθρωπολογία των ιθαγενών της Αμερικής αποτέλεσε εξ' αρχής ένα δύσκολο εγχείρημα. Ελάχιστοι ιθαγενείς είχαν απομείνει όταν η φυσική ανθρωπολογία αναδείχτηκε ως επιστημονικό αντικείμενο. Οι ανθρωπολόγοι στις ΗΠΑ κινητοποιήθηκαν ώστε να εντοπίσουν τους εναπομείναντες ιθαγενείς και να λάβουν μετρήσεις. Μία από τις αναλυτικότερες μελέτες για τους Αμερικανούς ιθαγενείς εξέτασε το ανάστημα, τον κεφαλικό δείκτη και τη διζυγωματική διάμετρο σε δεκάδες εθνότητες των ιθαγενών. Η μελέτη των Αμερικανών ιθαγενών προκαλεί ενδιαφέρον λόγω της ιστορίας και του ηρωισμού που επέδειξαν ενάντια στις υπέρτερες δυνάμεις των λευκών.

Το μέσο ανάστημα είναι υψηλό στις περισσότερες περιοχές. Είναι μέτριο στα δυτικά παράλια, μέτριο προς χαμηλό στα κεντρικά-δυτικά πάνω από το Μεξικό και χαμηλό στον βορρά, εκεί που ζουν οι Εσκιμώοι. Το ανάστημα των γυναικών βρίσκεται στο 92-94% αυτού των ανδρών.

Οι μετρήσεις του κεφαλικού δείκτη, δείχνουν ότι στην μεγαλύτερη επικράτεια...

Κυριακή, 11 Φεβρουαρίου 2018

Ο Σενέκας για την κληρονομικότητα



"Μέσα μας βρίσκεται ο σπόρος όλων των ηλικιών, όλων των δεξιοτήτων. Ο Θεός, ο κύριός μας, δημιουργεί μέσα από τις κρυμμένες ικανότητές μας."

Lucius Anneus Seneca, De Beneficiis, 4.6.6


Ο Ρωμαίος πολιτικός, ρήτορας, δραματουργός και φιλόσοφος εκφράζει την αντίληψή του περί κληρονομικότητας. Το άλυτο μυστήριο της ενδότερης φύσης του ανθρώπου αποδίδεται στο θείο. Ο σπόρος (semina στο κείμενο) είναι αυτός που περιέχει μέσα του τις πληροφορίες για το πώς θα αναπτυχθεί ο άνθρωπος στο βίο του δια μέσου όλων των ηλικιών και για το ποιές θα είναι οι ψυχικές του ιδιότητες. Ο Σενέκας επισημαίνει τη σημασία της κληρονομικότητας, εφόσον ο σπόρος καθορίζει...

Παρασκευή, 9 Φεβρουαρίου 2018

Η μορφή του μετώπου - Bertillon


Το μέτωπο είναι ένα από τα πιο εύκολα παρατηρίσιμα χαρακτηριστικά στον άνθρωπο. Καλύπτει σημαντικό μέρος του προσώπου, προσδίδοντας χαρακτήρα. Οι εικόνες προέρχονται από τον Γάλλο Alphonse Bertillon, πρωτοπόρο της βιομετρίας.

Στην πρώτη σειρά βλέπουμε την κλίση του μετώπου, που φαίνεται σε προφίλ. Στα αριστερά η κλίση του μετώπου προς τα πίσω...

Πέμπτη, 8 Φεβρουαρίου 2018

Ζητήματα επιλογής στον άνθρωπο

Η φυσική, σεξουαλική και κοινωνική επιλογή στον άνθρωπο αποτελεί ένα περίπλοκο σύμπλεγμα, που καθορίζει την ανθρωπότητα της επόμενης γενιάς. Ο άνθρωπος είναι έμβιο ον, πράγμα που σημαίνει ότι πρέπει να επιβιώσει για να διαιωνιστεί, όπως και τα υπόλοιπα ζώα. Για να διαιωνιστεί, θα πρέπει να βρει σύντροφο για να αποκτήσει απογόνους. Από την άλλη, ο άνθρωπος είναι κοινωνικό ζώο, πράγμα που σημαίνει ότι η ζωή του καθορίζεται από την αλληλεπίδραση με τους άλλους ανθρώπους. Πτυχές του ζητήματος της επιλογής στον άνθρωπο βρίσκουμε σε άρθρο με τίτλο "Natural and social selection" από το περιοδικό Sociology and Social Progress, που αποτελεί μετάφραση αποσπάσματος από το σημαντικότερο έργο του Lapouge.

Η κατάσταση του ανθρώπου είναι αρκετά διαφορετική από αυτήν των άλλων ζώων. Ο ανθρωπος ζει σε κοινωνίες, με κάθε λεπτομέρεια της ζωής του να ρυθμίζεται από κοινωνικούς κανόνες. Έχοντας δαμάσει τη φύση με το μυαλό του...

Τετάρτη, 7 Φεβρουαρίου 2018

Σουηδικός λαός και φυλή

Ο Σουηδός ανθρωπολόγος Herman Lundborg μελέτησε τον λαό της πατρίδας του υπό το εθνικό και φυλετικό πρίσμα στη μελέτη του με τίτλο "Svenska Folk- och Rastyper". Ο χαρακτήρας ενός λαού εξαρτάται από την ηθική, τον πολιτισμό και την βιολογική υπόστασή του. Ο τελευταίος παράγοντας είναι αυτός που βαθύτερα διαμορφώνει την φυσιογνωμία ενός λαού, ακόμα και αν ο μέσος άνθρωπος δυσκολεύεται να το διακρίνει. Οι έχοντες γνώσεις φυλετικής ανθρωπολογίας το καταλαβαίνουν.

Μετά από κάποιες γενικές παρατηρήσεις σχετικά με τη φυσιογνωμία του Σουηδικού λαού, ο Lundborg παραθέτει τους φυλετικούς τύπους που ζουν στη χώρα. Πλέον αντιπροσωπευτικός τύπος...

Δευτέρα, 5 Φεβρουαρίου 2018

Η θρησκεία αλλάζει τους ανθρώπους ή το αντίθετο;

Η ηθική ενός λαού καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από τη θρησκεία. Μπορεί οι περισσότεροι άνθρωποι να μην το αντιλαμβάνονται, αλλά οι ηθικές επιταγές της θρησκείας εντυπώνονται στην ψυχή των ανθρώπων, μορφοποιώντας τον πολιτισμό ενός λαού. Όμως, οι θρησκείες διαφέρουν μεταξύ τους, με διαφορετική μεταφυσική προσέγγιση και τελετουργία. Αυτό σημαίνει ότι οι διάφορες φυλές, λόγω διαφορετικών ψυχικών γνωρισμάτων, παρουσιάζουν διαφορετική θρησκευτική συμπεριφορά. Η θρησκεία με την σειρά της επηρεάζει την κοινωνία. Θα εξετάσουμε αυτήν την αμφίδρομη σχέση μεταξύ φυλής και θρησκευτικής ηθικής.

Είναι γνωστό ότι η εξάπλωση των θρησκειών σχετίζεται με τον φυλετικό παράγοντα. Η θρησκευτική μεταρρύθμιση επικράτησε στην βόρεια Ευρώπη, εκεί που κατοικούν...

Κυριακή, 4 Φεβρουαρίου 2018

Maurice Barrès: τελειοποίησε το εγώ σου



"Ανέπτυξε τα ένστικτά σου στο μέγιστο· δώσε ικανοποίηση στις αισθήσεις σου· τότε θα τελειοποιήσεις το εγώ σου και έτσι δεν θα ελαττώσεις την καθαρότητα της φυλής σου."

Maurice Barrès, Ennemi des Lois


Ο Barrès ήταν Γάλλος πολιτικός και λογοτέχνης. Σημαντική φυσιογνωμία του εθνικισμού στη Γαλλία, έδωσε αγώνα για την επικράτηση των πατριωτικών δυνάμεων στην πατρίδα του, με κορυφαία στιγμή το κίνημα του στρατηγού Boulanger. Παράλληλα με τον πολιτικό αγώνα, o Barrès γράφει λογοτεχνικά βιβλία με μεγάλη απήχηση στο ευρύ κοινό, μέσα από τα οποία διαδίδει τις εθνικιστικές του ιδέες.

Ο Γάλλος λογοτέχνης προειδοποιεί για την αναγκαιότητα διατήρησης της φυλετικής καθαρότητας. Για να το πετύχεις αυτό, θα πρέπει να διατηρείς τα ένστικτά σου...

Παρασκευή, 2 Φεβρουαρίου 2018

Χάρτης κεφαλικού δείκτη της Ευρώπης - Lundman 2


Ο χάρτης προέρχεται από τον Σουηδό ανθρωπολόγο Bertil Lundman. Παρουσιάζει την κατανομή του κεφαλικού δείκτη στην Ευρώπη.

Η βόρεια Ευρώπη είναι δολιχοκέφαλη, λόγω πλειοψηφίας Νορδικών, Ατλαντοειδών και Κρομανοειδών μορφών, πλην Λαπωνίας λόγω των βραχυκέφαλων Λαπώνων. Η κεντρική Ευρώπη είναι βραχυκέφαλη, λόγω...

Πέμπτη, 1 Φεβρουαρίου 2018

Ο χρωματισμός ματιών, μαλλιών και δέρματος των Πορτογάλων

O Eusébio Tamagnini υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους Πορτογάλους ανθρωπολόγους. Βασικό αντικείμενο των μελετών του ήταν η ανθρωπολογία της πατρίδας του. Στη μελέτη του με τίτλο "A pigmentação dos Portugueses" που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Contribuições para o Estudo da Antropologia Portuguesa βρίσκουμε αναλυτική μελέτη για τον χρωματισμό των Πορτογάλων, εννοώντας δηλαδή το χρώμα μαλλιών, ματιών και δέρματος. ;Όπως επισημαίνει ο συγγραφέας, ο χρωματισμός αποτελεί το πιο εύκολα παρατηρήσιμο ανθρωπολογικό χαρακτηριστικό, που επιδρά στην αντίληψη που σχηματίζει ο μέσος άνθρωπος για έναν λαό.

Πραγματοποιήθηκαν παρατηρήσεις σε 11601 άτομα. Το χρώμα του δέρματος ταξινομήθηκε βάσει της κλίμακας von Luschan, η κλίμακα Fischer για το χρώμα των μαλλιών και η κλίμακα Saller για το χρώμα των ματιών.

Το χρώμα του δέρματος κατανέμεται ως εξής:...

Τετάρτη, 31 Ιανουαρίου 2018

Έθνη και φυλές από βιβλίο γεωγραφίας


Η εικόνα παρουσιάζει σκίτσα ανθρώπων από διάφορα έθνη ή φυλές του κόσμου. Τα στερεότυπα περί εμφάνισης βασίζονται στη φυλετική πραγματικότητα. Κάποιος που έχει εντρυφήσει στη φυσική ανθρωπολογία, βλέποντας την εικόνα θα διαπιστώσει όχι μόνο την ποικιλομορφία των χαρακτηριστικών, αλλά και ότι κάθε έθνος εκπροσωπείται από συγκεκριμένο φυλετικό τύπο, που θεωρείται ως αντιπροσωπευτικός. Ας τους δούμε με τη σειρά:

Ο Ινδός παρουσιάζεται ως Indid.
O Αγγλοσάξονας ως Νορδικός/Ατλαντοειδής.
Ο Άραβας ως Arabid.
Ο Έλληνας...

Δευτέρα, 29 Ιανουαρίου 2018

Φυλετική ανθρωπολογία: η βασίλισσα των θεωρητικών επιστημών

Θα απορήσει κανείς με τον τίτλο του άρθρου. Πώς γίνεται μια επιστήμη που ελάχιστοι την γνωρίζουν, ακόμη λιγότεροι την έχουν μελετήσει και δεν διδάσκεται στα πανεπιστήμια να αποτελεί θεμέλιο των θεωρητικών επιστημών; Θα εξηγήσουμε τον λόγο για τον οποίο η μελέτη των ανθρωπίνων φυλών είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την ορθή κατανόηση σχεδόν όλων των θεωρητικών επιστημών.

Αντικείμενο των θεωρητικών επιστημών είναι η μελέτη της ανθρώπινης συμπεριφοράς στις διάφορες εκφάνσεις της. Ο άνθρωπος εξετάζεται είτε μεμονωμένα, είτε στο πλαίσιο μιας κοινωνίας. Όποιος έχει εντρυφήσει στην φυλετική ανθρωπολογία, καταλαβαίνει ότι η συμπεριφορά του ανθρώπου καθορίζεται από την φυλετική του υπόσταση, ενώ σε κοινωνικό πλαίσιο, η φυλετική σύνθεση ενός λαού επιδρά στην φυσιογνωμία του.

Να σημειώσουμε ότι η φυλετική ανθρωπολογία, ως ο κλάδος της φυσικής ανθρωπολογίας που ταξινομεί τους ανθρώπους σε φυλές, βρίσκεται στο μεταίχμιο...

Κυριακή, 28 Ιανουαρίου 2018

Ο Εμπεδοκλής για το αίμα



"Ο Εμπεδοκλής, ωστόσο, τοποθετεί τα αίτια της υψηλής ή χαμηλής διανοητικότητας στην ποιότητα του αίματος, αλλά θεωρεί ότι η τελειοποίηση και η περαιτέρω ανάπτυξη εξαρτάται από τη διδασκαλία και την πειθαρχία."

Τερτυλλιανός, De Anima, ΧΧ


Ο Εμπεδοκλής ήταν προσωκρατικός φιλόσοφος από τον Ακράγαντα με σημαντικές συμβολές στο πεδίο της φυσικής φιλοσοφίας. Εκτός όμως από την φιλοσοφική του δραστηριότητα, υπήρξε μια πολυδιάστατη φυσιογνωμία. Άριστος ρήτορας, ιατρός, μηχανικός, πολιτικός, ιερέας, ποιητής, ένα φαινόμενο της εποχής του, που διέγειρε τη λαϊκή φαντασία και έκανε τους ανθρώπους να τον τιμούν ως θεό.

Οι απόψεις του Εμπεδοκλή περί κληρονομικότητας απηχούν το πνεύμα της αρχαίας Ελληνικής σκέψης. Οι σημαντικότεροι αρχαίοι φιλόσοφοι διατύπωσαν την άποψη...

Σάββατο, 27 Ιανουαρίου 2018

Τα ανθρωπολογικα γνωρίσματα στη Λιθουανία

Την πρώτη αναλυτική μελέτη για την ανθρωπολογία των ζώντων Λιθουανών βρίσκουμε στη διδακτορική διατριβή του ιατρού Isidor Brennsohn, με τίτλο "Zur Anthropologie der Litauer". Υπεβλήθη στο τότε Γερμανόφωνο πανεπιστήμιο του Dorpat (Ταρτού) και αποτέλεσε την αφετηρία για τη μελέτη του συγκεκριμένου λαού, τότε μέρος της Τσαρικής επικράτειας.

Στο πρώτο μέρος της μελέτης δίνονται στοιχεία σχετικά με τον Λιθουανικό λαό, την καταγωγή, τη γλώσσα, τον τρόπο ζωής, κτλ δηλαδή εθνολογικά στοιχεία. Το δεύτερο μέρος περιλαμβάνει το ανθρωπολογικό κομμάτι, με μετρήσεις και παρατηρήσεις σε ζώντες. Το δείγμα αποτελούνταν από 60 άνδρες και 40 γυναίκες.

Το χρώμα του δέρματος ήταν λευκό και η τριχοφυΐα ελάχιστη, πλην 7 περιπτώσεων ανδρών με αρκετή τριχοφυΐα. Μόνο το 3% είχε σγουρά μαλλιά. Ως προς την τριχοφυΐα του προσώπου το 13,3% είχε πλήρη γενειάδα, το 54,4% είχε μόνο μουστάκι, το 14% τριχοφυΐα σε όλο το πρόσωπο και το 10% δεν είχε καθόλου τριχοφυΐα στο πρόσωπο.

Το χρώμα των μαλλιών κατανέμεται ως εξής:...