Παρασκευή, 18 Αυγούστου 2017

Φρύδια και βλεφαρίδες στον άνθρωπο

Τα φρύδια αποτελούν χαρακτηριστικό γνώρισμα του προσώπου κάθε ανθρώπου. Καθορίζει την έκφραση και προσδίδει χαρακτήρα. Η μορφή τους όμως δεν έχει μελετηθεί ιδιαίτερα. Η
μελέτη του V. Suk με τίτλο "Eyebrows and Eyelashes in Man: Their Different Forms, Pigmentation and Heredity", που δημοσιεύτηκε στο Journal of the Royal Anthropological Institute of Great Britain and Ireland, αποτελεί στην πραγματικότητα την πρώτη μελέτη σχετικά με την μορφή που έχουν τα φρύδια και οι βλεφαρίδες στον άνθρωπο. Μέχρι τότε κανείς δεν είχε ασχοληθεί να τα μελετήσει λεπτομερώς! Η μελέτη είναι αναλυτική και προσεγγίζει το ζήτημα ικανοποιητικά.

Η μορφή των φρυδιών διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Άλλοι έχουν πιο παχιά φρύδια, άλλοι πιο λεπτά. Άλλοι έχουν έντονα καμπυλωτά φρύδια, άλλοι όχι. Άνδρες και γυναίκες εμφανίζουν...

Τετάρτη, 16 Αυγούστου 2017

Μίξεις λευκών-νέγρων

Ο κορυφαίος Αμερικανός βιολόγος Charles Davenport ταξίδεψε στη Τζαμάικα ώστε να μελετήσει το ζήτημα της επιμιξίας στον άνθρωπο. Μαζί με τον βοηθό του Morris Steggerda πραγγματοποίησε στο νησί μία από τις σημαντικότερες μελέτες περί φυλετικής μίξης. Μέρος των αποτελεσμάτων και φωτογραφικό υλικό μας παρέχει o Davenport σε μία από τις πρώτες του δημοσιεύσεις με το υλικό που συσσώρευσε με τίτλο "Race crossing in Jamaica", που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό The Scientific Monthly. Σκοπός της μελέτης ήταν να προσδιοριστεί το αποτέλεσμα της φυλετικής μίξης λευκών-νέγρων από πλευράς σωματικών γνωρισμάτων και πνευματικών δυνατοτήτων, ακολουθώντας ποσοτική προσέγγιση.

Ο συγγραφέας αρχικά γράφει πως όποιος έχει ταξιδέψει στον κόσμο θα έχει διακρίνει ότι οι άνθρωποι που κατοικούν διαφορετικά μέρη διαφέρουν εμφανώς. Συνεπώς, ο πλανήτης κατοικείται από διαφορετικές φυλές. Οι φυλές αυτές έχουν προκύψει λόγω της απομόνωσης επί χιλιετίες, όμως οι μετακινήσεις που αυξάνονται ιστορικά έχουν οδηγήσει σε διαρκή φυλετική μίξη. Το ζήτημα της φυλετικής μίξης απασχολεί όλους όσους κοιτούν προς το μέλλον: ποιο είναι το αποτέλεσμά της; Σύμφωνα με τον Davenport, αυτό απασχολεί ιδιαίτερα τους λευκούς, επειδή...

Δευτέρα, 14 Αυγούστου 2017

Υγεία και ανθρώπινοι τύποι

Η πρώτη μελέτη σχετικά με την συσχέτιση ανθρωπολογικών τύπων και κατάστασης υγείας πραγματοποιήθηκε από τον Ελβετό βοτανολόγο Alphonse de Candolle. Σε μια πρώιμη εποχή για την φυσική ανθρωπολογία, δημοσίευσε την μελέτη του με τίτλο "Les types brun et blond au point de vue de la santé" στο περιοδικό Revue d'Anthropologie, όπου εξετάζει την σχέση υγείας και χρωματισμού μαλλιών και ματιών, εντός των λευκών, δηλαδή αν οι σκουρόχρωμοι ή οι ανοιχτόχρωμοι είναι οι πιο υγιείς. Ελάχιστα έχει μελετηθεί η σχέση φυλετικών τύπων και υγείας, εφόσον απαιτείται σύμπραξη ιατρών και ανθρωπολόγων, καθιστώντας την μελέτη αυτή μέχρι και σήμερα ως μία από τις σημαντικότερες επί του αντικειμένου.

Αφορμή για την μελέτη ήταν οι παρατηρήσεις του de Candolle στο χρώμα των ματιών των παιδιών. Όταν ο ένας γονέας έχει σκούρα μάτια και ο άλλος ανοιχτά, προκύπτει ότι τα παιδιά με σκούρα μάτια είναι περισσότερα από εκείνα με ανοιχτά και όχι ίσα, όπως ήταν αναμενόμενο θεωρητικά. Υπέθεσε ότι το αποτέλεσμα προκύπτει από την μεγαλύτερη θνησιμότητα των παιδιών με ανοιχτό χρωματισμό.

Ο de Candolle αξιοποίησε την ανθρωπολογική έρευνα του Baxter σε πάνω από εξακόσιες χιλιάδες Αμερικανούς που στρατολογήθηκαν για τους βόρειους στον Αμερικανικό εμφύλιο. Μεταξύ των στοιχείων που καταγράφηκαν είναι και η υγεία των στρατιωτών. Η διάκριση έγινε σε δύο ανθρωπολογικούς τύπους, καστανό και ξανθό. Ο καστανός τύπος...

Κυριακή, 13 Αυγούστου 2017

Cattell: Το τι μπορεί να κάνει ένας άνθρωπος καθορίζεται κατά τη γέννηση



"Το τι μπορεί να κάνει ένας άνθρωπος καθορίζεται κατά τη γέννηση· το τι κάνει εξαρτάται από τις ευκαιρίες"

James McKeen Cattell,
Science, Education and Democracy


Ο J.M. Cattell ήταν Αμερικανός ψυχολόγος, πρώτος καθηγητής ψυχολογίας στις ΗΠΑ και επί δεκαετίες εκδότης κορυφαίων επιστημονικών περιοδικών, όπως τα Science, Popular Science Monthly και The Scientific Monthly. Το έργο του ήταν ευρύτατο, όχι μόνο στον τομέα της ψυχολογίας, αλλά και στην οργάνωση της επιστημονικής δραστηριότητας της χώρας. Προς τιμήν του, εκδιώχθηκε από το Columbia University επειδή εναντιώθηκε στην είσοδο των ΗΠΑ στον αδελφοκτόνο Α' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Η σημαντικότερη επιστημονική συνεισφορά του ήταν οι μελέτες σχετικά με τους Αμερικανούς επιστήμονες, κάνοντας εκτεταμένη χρήση στατιστικής. Για τις επιστημονικές φυσιογνωμίες της Αμερικής...

Παρασκευή, 11 Αυγούστου 2017

Φυλετικός χάρτης της Ευρώπης - Czekanowski 3


Ο χάρτης παρουσιάζει την κατανομή των φυλετικών τύπων στην Ευρώπη. Προέρχεται από τον Πολωνό ανθρωπολόγο Jan Czekanowski. Είναι αρκετά αναλυτικός, όπως χρειάζεται άλλωστε για την τόσο φυλετικά μικτή εικόνα της Ευρώπης και όλα αυτά προ της οργανωμένης αφρο-ασιατικής πλημμυρίδας των ημερών μας. Οι τύποι που χρησιμοποιούνται είναι λίγο παραπάνω από τους κλασικούς, συμπεριλαμβάνοντας και μικτούς τύπους. Κατά κάποιο τρόπο αντιστοιχούν σε ζώνες με βαθμούς μίξης με άλλους τύπους.

Οι φυλετικοί τύποι που παρουσιάζονται με αριθμούς δίνονται κατά σειρά ως εξής:...

Τετάρτη, 9 Αυγούστου 2017

Η μορφή της τρίχας στον άνθρωπο


Τα μαλλιά παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλομορφία στον άνθρωπο. Αυτό ώθησε τους ανθρωπολόγους να εφαρμόσουν μεθόδους ταξινόμησης για τις διάφορες ιδιότητές τους. Η τριχοφυΐα της κεφαλής μπορεί να διαφέρει ως προς το χρώμα, το πάχος, την εγκάρσια διατομή, την κυρτότητα, την πυκνότητα, κτλ. Στις εικόνες παρουσιάζεται η ταξινόμηση ως προς την κυρτότητα της τρίχας, όπως την αντιλαμβάνεται ο εξωτερικός παρατηρητής.

Δείτε τις υπόλοιπες εικόνες και την αντιστοίχηση της ταξινόμησης με ελληνικούς όρους:

Δευτέρα, 7 Αυγούστου 2017

Λαϊκές προτιμήσεις

Κάθε λαός εμφανίζει τις δικές του προτιμήσεις στην πολιτισμική ή κοινωνική έκφραση. Αυτά που αρέσουν στο μεγαλύτερο μέρος του λαού τείνουν να θεωρούνται ως αντιπροσωπευτικά συλλήβδην για ολόκληρο τον λαό. Έτσι κάνουμε λόγο για λαϊκό τραγούδι, λαϊκό θέατρο, λαϊκό χορό, κτλ. Όσοι γνωρίζουν περί φυλετικής ανθρωπολογίας, σίγουρα θα έχουν διακρίνει την συσχέτιση της λαϊκής κουλτούρας με την φυλετική σύνθεση ενός λαού. Θα εξετάσουμε τις λαϊκές προτιμήσεις και το πώς σχετίζονται με τον φυλετικό παράγοντα, με παραδείγματα από τις προτιμήσεις του Ελληνικού λαού.

Οι φυλετικοί τύποι παρουσιάζουν συγκεκριμένα ψυχικά γνωρίσματα, που εκφράζονται μεταξύ άλλων στις διαφορετικές πολιτισμικές προτιμήσεις. Αν η φυλετική σύνθεση ενός λαού αλλάξει, τότε σταδιακά θα αλλάξει και η πολιτισμική έκφραση, ώστε να ταιριάζει στην ψυχοσύνθεση της νέας πλειοψηφίας. Η μελέτη αναφέρεται σε πληθυσμούς και όχι σε μεμονωμένα άτομα.

Μια πολιτισμική έκφραση είναι η μουσική. Το λαϊκό τραγούδι διαφέρει από χώρα σε χώρα. Είναι το τραγούδι που αρέσει...

Κυριακή, 6 Αυγούστου 2017

Georges Buffon: Νέγροι, μογγόλοι και λευκοί διαφέρουν τόσο πολύ μεταξύ τους που μοιάζουν διαφορετικά είδη


"Από τότε που ο άνθρωπος άρχισε να διασκορπίζεται... η φύση του υπεβλήθη σε πολλές διαφοροποιήσεις... οι αλλαγές έχουν γίνει τόσο μεγάλες, ώστε δημιουργείται η εντύπωση ότι ο Νέγρος, ο Λάπωνας και ο Λευκός αποτελούν διαφορετικά είδη, αν, από την άλλη, δεν ήμασταν βέβαιοι ότι οι Λευκοί, οι Λάπωνες και οι Νέγροι μπορούν να μιχθούν μεταξύ τους"

Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon,
Buffon's Natural History, Vol. 9


O Georges Buffon ήταν Γάλλος φυσιοδίφης, αριστοκρατικής καταγωγής, με τον τίτλο του κόμη. Υπήρξε πρωτοπόρος της μελέτης της φυσικής ιστορίας, επηρεάζοντας την σκέψη όλων των μετέπειτα επιστημόνων στον τομέα. Το έργο του Of the Varieties in the Human Species αποτελεί την πρώτη ολοκληρωμένη επιστημονική μελέτη...

Σάββατο, 5 Αυγούστου 2017

Φυλετικός χάρτης της Νότιας Αμερικής - Πολωνικής σχολής


Ο χάρτης παρουσιάζει την κατανομή των ιθαγενών φυλετικών τύπων της Νότιας Αμερικής. Οι λευκοί κατακτητές που εισήλθαν εξ Ευρώπης και οι νέγροι σκλάβοι τους εξ Αφρικής δεν περιλαμβάνονται. Ο χάρτης είναι μακράν ο πιο λεπτομερής που υπάρχει και βασίζεται στο έργο του Eickstedt.

Οι φυλετικοί τύποι που περιλαμβάνονται είναι οι εξής:...

Παρασκευή, 4 Αυγούστου 2017

Η φυλετική σύνθεση της Σλοβενίας

Ο δραστήριος Σλοβένος ανθρωπολόγος Božo Škerlj προέβη σε ανθρωπολογική μελέτη του πληθυσμού της Σλοβενίας, με σκοπό να εντοπίσει τους φυλετικούς τύπους που κατοικούν στη χώρα. Η μελέτη του με τίτλο "Rasni tipi Slovencev", που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Evgenika, περιλαμβάνει μετρήσεις, παρατηρήσεις και μια προσπάθεια εκτίμησης της φυλετικής σύνθεσης της χώρας, βάσει συνδυαστικών ανθρωπολογικών στοιχείων.

Το δείγμα αποτελούνταν από 153 γυναίκες και 189 άνδρες. Το ανάστημα βρέθηκε μέτριο προς υψηλό. Ο μέσος κεφαλικός δείκτης βρέθηκε...

Τετάρτη, 2 Αυγούστου 2017

Η τριχοφυΐα στο ανθρώπινο σώμα

Μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα μελέτη σχετικά με την τριχοφυΐα του ανθρωπίνου σώματος πραγματοποίησε ο Αμερικανός βιολόγος Stanley Garn, που δημοσιεύτηκε με τίτλο "Types and distribution of hair in man" στο περιοδικό Annals of the New York Academy of Sciences. Αξιπερίεργο το γεγονός ότι οι μελέτες σχετικά με την τριχοφυΐα του ανθρωπίνου σώματος είναι ελάχιστες, παρότι το ζήτημα απασχολεί το σύνολο του πληθυσμού. Η συνεισφορά του Garn είναι ιδιαίτερα σημαντική, κάνοντας μια πολύ καλή προσέγγιση στο θέμα.

Ο συγγραφέας μας λέει ότι η τριχοφυΐα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να συγκρίνουμε φυλετικές υποκατηγορίες εντός του ανθρωπίνου γένους. Συνεχίζει γράφοντας ότι οι φυλετικές διαφοερές στην μορφή, κατανομή και ανάπτυξη της τριχοφυΐας του σώματος είναι μεγάλες. Οι επιστήμονες έχουν δώσει μεγαλύτερη έμφαση...

Τρίτη, 1 Αυγούστου 2017

Κίνδυνοι από τις εκστρατείες μείωσης του πληθυσμού

Θα έχουν πέσει στην αντίληψή σας διάφορες εκστρατείες μείωσης του πληθυσμού, με το αιτιολογητικό του υπερπληθυσμού του πλανήτη. Σε ενα περιεκτικό άρθρο του, ο Σκωτσέζος ανθρωπολόγος Robert Gayre επισημαίνει τους κινδύνους που κρύβονται πίσω από τις εκστρατείες μείωσης πληθυσμού.

Αρχικά, ο συγγραφέας αναφέρει την μεγάλη αύξηση του ανθρώπινου πληθυσμού που έχει συντελεστεί κατά τον περασμένο αιώνα, η οποία προήλθε από την βελτίωση των τεχνικών μέσων. Περιβαλλοντικά προβλήματα έχουν προκύψει λόγω της πληθυσμιακής αύξησης, με τη ρύπανση του αέρα, των υδάτων, κλπ. ενώ η διαρκής αύξηση οδηγεί σε λογικές υπερεκμετάλλευσης των πόρων του πλανήτη. Αυτά αποτελούν κάποια από τα κλασικά επιχειρήματα όσων ξεκινούν εκστρατείες μείωσης του πληθυσμού, προτείνοντας συχνά οι οικογένειες να κάνουν ένα ή δύο παιδιά.

Όμως υπάρχουν κάποια βασικά πράγματα που πρέπει να λάβουμε υπόψη. Τέτοιες εκστρατείες γίνονται μόνο...