Δευτέρα, 16 Μαρτίου 2015

Η φυλετική σύνθεση της αρχαίας Ελλάδας

Ο Βρετανός ιατρός Robert Charles δημοσίευσε το 1958 την πληρέστερη μελέτη για την φυλετική σύνθεση της Ελλαδας. Παρότι εδώ δεν εστιάζουμε στην παλαιοανθρωπολογία, παραθέτουμε αυτήν την μελέτη γιατί αναφέρεται στην Ελλάδα, όντας μακράν η πληρέστερη και πιο πρόσφατη. Η μελέτη του Charles παρουσιάστηκε στο περιοδικό Bulletins et Mémoires de la Société d'Anthropologie de Paris με τίτλο "Les populations de la Grèce antique". Ο Charles εξέτασε όλο το σκελετικό υλικό από την Ελλάδα που συνέλεξαν και μελέτησαν προηγούμενοι ανθρωπολόγοι, όπως οι R. Virchow, J. Koumaris, J. Angel, C. Fürst, διορθώνοντας τα λάθη τους.

Αρχικά ο Charles κάνει μια περιγραφή των φυλετικών τύπων και πώς αυτοί ανιχνεύονται από τις μετρήσεις στο σκελετικό υλικό, με έμφαση στο κρανίο. Οι τύποι είναι...
ο Μεσογειακός μαζί με τους Κρομανοειδείς, ο Νορδικός, ο Αλπικός και ο Διναρικός. Έπειτα, γίνεται η ανάλυση των δειγμάτων και προκύπτει η φυλετική σύσταση των Ελληνικών πληθυσμών. Το συνολικό δείγμα αποτελούνταν από 225 κρανία, τα οποία κατανέμονται ως εξής:


Στους Μεσογειακούς υπάρχουν υποτύποι που περιλαμβάνουν και Κρομανοειδείς μορφές. Οι Κρομανοειδείς είναι λιγότεροι από τους μισούς. Φαίνεται λοιπόν ότι οι περισσότεροι αρχαίοι Έλληνες ανήκαν στον Μεσογειακό-ΚΜ τύπο. Ακολουθούν Αλπικοί και Διναρικοί -balkaniques-, αρκετές μίξεις με Μεσογειακούς-ΚΜ και ελάχιστοι Νορδικοί -cordé-. Τα ποσοστά που αντιστοιχούν σε κάθε τύπο συνολικά είναι τα εξής:

Μεσογειακοί,ΚΜ         55,1%
Νορδικοί                       2,2%
Αλπικοί, Διναρικοί        20,0%
μίξεις Μεσογειακών/ΚΜ - Αλπικών/Διναρικών  22,7%

Συνεπώς στην αρχαία Ελλάδα έχουμε κατά σειρά Μεσογειακούς, Κρομανοειδείς, Αλπικούς και Διναρικούς.

Έπειτα o Charles κατανέμει τα σκελετικά δείγματα ανά χρονολογική περίοδο. Χρησιμοποιούμε την δική του ορολογία για κάθε εποχή. Στη Νεολιθική περίοδο (3000-2500 π.Χ.) τα δείγματα είναι λίγα και ανά τόπο εύρεσης είναι τα εξής:


Οι περισσότεροι είναι Μεσογειακοί και έπονται Κρομανοειδείς, Αλπικοί και μίξεις. Τα δείγματα είναι ελάχιστα για να μπορούν να βγουν συμπεράσματα, ωστόσο δίνουν μια κατεύθυνση.

Στην Αρχαία Ελλαδική (2500-2000 π.Χ.) εποχή, από ανασκαφές στον Άγιο Κοσμά που δημοσίευσε ο Γεώργιος Μυλωνάς το 1931, έχουμε τα εξής αποτελέσματα:


Συνεπώς στα 17 δείγματα, υπάρχει πλειοψηφία Μεσογειακών-ΚΜ, με τους Αλπικούς-Διναρικούς να είναι κοντά.

Στην Μέση Ελλαδική (2000-1600 π.Χ.) εποχή τα δείγματα είναι από την Αργολίδα (Μικήνες, Άργος, Ασίνη) τα αποτελέσματα είναι τα εξής:


Εδώ οι Μεσογειακοί-ΚΜ υπερέχουν σημαντικά των Αλπικών-Διναρικών. Μάλιστα ο Charles επισημαίνει για πολλοστή φορά και ορθά, ότι οι Μεσογειακοί-ΚΜ είναι οι αυτόχθονες στον Ελλαδικό χώρο.

Για την Πρόσφατη Ελλαδική (1600-1000 π.Χ) εποχή, τα δείγματα προέρχονται από πολλές περιοχές της Ελλάδας: Αττική (Άγιος Κοσμάς, Μαρκόπουλο, Σπάτα), Βοιωτία (Θήβα), Αργολίδα (Μυκήνες, Ηραίον Άργους, Δένδρα, Άργος, Τίρυνθος, Ναύπλιο, Ασίνη). Το σύνολο των δειγμάτων είναι 67 και προέρχονται κυρίως από την Αργολίδα, η οποία παρουσιάζεται ξεχωριστά. Τα αποτελέσματα είναι τα εξής:


Πάλι βλέπουμε τους Μεσογειακούς-ΚΜ να κυριαρχούν, με μια σταδιακή αύξηση των βραχυκέφαλων Αλπικών και Διναρικών. Τα αποτελέσματα από την Αργολίδα αντιστοιχούν στον Μυκηναϊκό πολιτισμό.

Στην Πρωτογεωμετρική (1100-900 π.Χ) εποχή τα 38 δείγματα προέρχονται από Αττική (Παλαιό Φάληρο, Κεραμεικός, Αρχαία Αγορά, Σαλαμίνα) και Αργολίδα (Άργος, Ασίνη). Η σύνθεση είναι η εξής:


Ο Charles επισημαίνει την μείωση των Μεσογειακών και την αύξηση των βαλκανικών τύπων, κάτι που ίσως να οφείλεται στους Δωριείς που εισήλθαν από τα βορειοδυτικά περίπου το 1100 π.Χ., με ταυτόχρονη φυγή κάποιων Μεσογειακών και δημιουργία αποικιών στην Μεσόγειο.

Στην Γεωμετρική (900-700 π.Χ.) εποχή τα 27 δείγματα προέρχονται από Αττική (Ελευσίνα, Αρχαία Αγορά) και Αργολίδα (Άργος, Ασίνη).


Έχουμε επαναφορά των Μεσογειακών-ΚΜ και μείωση των βραχυκέφαλων Αλπικών-Διναρικών.

Από την Προκλασική (700-500 π.Χ.) εποχή έχουμε ένα μόνο δείγμα, που ανήκει σε Αλπικό. Στην Κλασική (500-300 π.Χ.) εποχή έχουμε δείγματα από Θεσσαλία (Όλυνθος), Αττική (Κουβαρά, Αθήνα) και Αργολίδα (Άργος). Για τα 35 δείγματα προκύπτει η εξής φυλετική κατηγοριοποίηση:


Στην Κλασική περίοδο οι Μεσογειακοί συνεχίζουν να αποτελούν την πλειοψηφία, εμφανίζονται όμως σημαντικά ποσοστά βραχυκέφαλων και μίξεων. Τα αποτελέσματα αυτά επιβεβαιώνονται από αρχαιοελληνικές αναπαραστάσεις της κλασικής περιόδου.

Στην Ελληνιστική (300 π.Χ - 1 μ.Χ) εποχή τα 12 δείγματα προέρχονται από Βοιωτία (Χορσεία), Αττική (Αρχαία Αγορά, Σούνιο) και Αργολίδα (Άργος, Ασίνη). Τα αποτελέσματα είναι τα εξής:


Πάλι οι Μεσογειακοί-ΚΜ αποτελούν την πλειοψηφία, αν και ο συγγραφέας θεωρεί ότι το δείγμα είναι πολύ μικρό σε αυτήν την περίπτωση. Για την Ρωμαϊκή και Προβυζαντινή εποχή τα δείγματα είναι ακόμη λιγότερα, συνεπώς αναξιόπιστα. Πάντως δίνουν πλειοψηφία βραχυκέφαλων.

Καταγήγοντας ο Charles παρουσιάζει τον πίνακα με την φυλετική σύνθεση των αρχαίων Ελλήνων ανά τους αιώνες.


Σε κάθε εποχή βλέπουμε πλειοψηφία Μεσογειακών-ΚΜ οι οποίοι βαίνουν ελαφρά μειούμενοι ανά τους αιώνες. Αντιπροσωπεύουν σε μεγάλο βαθμό τον αρχαίο Ελληνισμό. Στο διάβα των αιώνων, παρατηρείται μια σταδιακή αύξηση βραχυκέφαλων Αλπικών-Διναρικών και συνάμα των μιικτών τύπων. Ο Charles διαπιστώνει ότι δεν υπάρχει μεν "Ελληνική φυλή", αλλά ότι η φυσιογνωμία του Ελληνικού πληθυσμού έχει παραμείνει σε μεγάλο βαθμό η ίδια στο διάβα των αιώνων και οι Έλληνες είναι απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων και όχι μίγμα μεσαιωνικών εισβολέων, όπως Άβαροι, Φράγκοι, Τούρκοι, Βενετοί. Ο Charles δηλαδή διαπιστώνει φυλετική συνέχεια στους Έλληνες, θεωρούμενοι όμως ότι ανήκουν εξαρχής στους τέσσερις συγκεκριμένους φυλετικούς τύπους.

Τα δείγματα εν γένει δεν είναι πολλά, αλλά δίνουν μια ένδειξη για την φυλετική σύνθεση της αρχαίας Ελλάδας στο διάβα των αιώνων. Η μελέτη του Charles είναι μεγάλης σημασίας, εξαλείφοντας λάθη και παρερμηνείες άλλων ανθρωπολόγων, δίνοντας την πραγματική φυλετική σύνθεση της αρχαίας Ελλάδας.

Συμπερασματικά, φαίνεται ότι οι αρχαίοι Έλληνες ήταν Μεσογειακοί, Κρομανοειδείς, Αλπικοί και Διναρικοί, με διακυμάνσεις στην ποσοστιαία σύνθεση. Γεγονός που επιβεβαιώνεται από τις προτομές τους και πλείστες άλλες απεικονίσεις. Μελέτες σαν αυτή μας δίνουν πληροφορίες περί του βαθμού φυλετικής συνέχειας στον Ελλαδικό χώρο.

20 σχόλια:

  1. Ελπίζω στο μέλλον να μην προστεθεί ο πιθηκάνθρωπος του Hindu Kush ή ο Sub-Saharan μπαμπουίνος.Ας θυμηθούμε ότι η λέξη κλειδί στη βιολογία και την εξέλιξη είναι η επιλογή,που πάει βέβαια χέρι με χέρι με την λέξη απόρριψη(εκ της όποιας προκύπτει και η λέξη απορρίμματα και απορριμματοφόρο). Στα απορρίμματα θα έβαζα επίσης τους βορειοαφρικανούς τζιχαντολάγνους γυφτοβέρβερους και σία και πάσης μαλακίας.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. ωραια ολα αυτα περι αβαρων,φραγκων κτλπ αλλα με τους βλαχους,τους αρβανιτες,τους θρακιωτες και τους μικρασιατες που προσεθεσαν ηδη υπαρχοντες φυλετικους τυπους(αλπικους,μεσογειακους,διναρικους)τι γινεται;ειναι τελικα ελληνες;οι αποψεις διιστανται,υπαρχει λοιπον φυλετικη συνεχεια μεταξυ αυτων και των αρχαιων;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Η ανθρωπολογία μπορεί να μας δώσει πληροφορίες μόνο για τους φυλετικούς τύπους και όχι για την εθνική συνείδηση. Στην Ελλάδα, ένας Κρομανοειδής μπορεί να είναι απόγονος Ισπανών λατίνων του μεσαίωνα, ένας Διναρικός να κατάγεται από τα δυτικά βαλκάνια, ένας Αλπικός από την περιοχή του Δούναβη. Αυτό είναι αδύνατο να το γνωρίζουμε. Αυτό που γνωρίζουμε όμως είναι ότι οι μεταβολές πληθυσμών είναι πολύ αργές στο διάβα της ιστορίας και όταν συμβαίνουν συνήθως γίνονται αντιληπτές. Αυτό σημαίνει ότι σε κάθε περιοχή οι πληθυσμοί παραμένουν σχετικά σταθεροί σε διάστημα αιώνων, γεγονός που σημαίνει ότι αν σε μια περιοχή οι φυλετικοί τύποι, παρέμειναν οι ίδιοι και δεν προστέθηκαν ξένοι, οι σύγχρονοι πληθυσμοί θα είναι σε μεγάλο βαθμό απόγονοι των παλαιότερων.

      Διαγραφή
  3. 5.5% νορδικοι το μεγιστο, λολ

    Τα ελεγα εγω οτι ο Angel ειχε βαλει ενα σωρο ιρανικους και διναρικους μεσα στον D τυπο του μαζι με νορδικους. Στην οικογενεια μου εχουμε πιο πολλους νορδικους απ'οτι ειχανε στο αρχαιο Αργος.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Από τους 3 μεσογειακούς υποτύπους που αναφέρει ο Γάλλος ανθρωπολόγος, ο ένας ρητά αναφέρεται πως ανάγει την καταγωγή του στον τύπο των "νεγροειδών" του Γκριμάλντι.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Και δινονται κατα την μυκηναικη περιοδο. Εδωσε και ο Angel εναν τυπο Eurafrican για εκεινη την εποχη.

      Λες να ητανε ο Αγαμεμνων νεγρος και να σκοτωθηκε λογω interracial σχεσης απο την ζηλιαρα γυναικα του? Τουλαχιστον εξηγει τον λογο που σηκωσανε ολοκληρη εκστρατεια για μια ξανθια γκομενα.

      Διαγραφή
    2. *επισης λεει οτι ο τυπος υπηρχε κατα την εποχη του χαλκου στο languedoc στην Γαλλια

      Διαγραφή
  5. Διαχειριστή,μπορείς να συμπλυρώσεις κι αυτήν την μελέτη εκ Μυκήναι.

    http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/bch_0007-4217_1958_num_82_1_2341

    Και καλό θα ήταν κατά την γνώμη μου να αναγάγουμε την ακριβής καταγωγή που παραθέτει ο κάθε ανθρωπολόγος για τον εν λόγω τύπο του.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Μα αφού όλοι ξανθοί είναι στην Ιλιάδα, πως αυτός θα ήταν νέγρος; Άλλωστε ο αδελφός του Αγαμέμνονα Μενέλαος αποκαλείται καμιά εκατοστή φορές "ξανθός" (όπως και ο Αχιλλέας, ο Νεοπτόλεμος, ο Οδυσσέας και πλείστοι όσοι).

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. 5% ΝΟΡΔΙΚΟΙ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ,ΦΑΝΤΑΖΕΙ ΩΣ ΝΟΥΜΕΡΟ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΟ......ΤΗ ΣΤΙΓΜΗ ΜΑΛΙΣΤΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΧΟΥΜΕ ΟΥΤΕ ΜΙΑ ΣΩΖΟΜΕΝΗ ΠΡΟΤΟΜΗ ΝΟΡΔΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ (ΟΠΩΣ ΤΟΥ ΘΝΗΣΚΟΝΤΟΣ ΓΑΛΑΤΗ)...........ΜΑΛΛΟΝ ΚΑΠΟΙΑ ΔΟΛΙΧΟΚΕΦΑΛΑ ΚΡΑΝΙΑ ΑΠΟΔΟΘΗΚΑΝ ΚΑΤΑΧΡΗΣΤΙΚΩΣ ΣΤΟΝ ΝΟΡΔΙΚΟ ΤΥΠΟ........

    ΠΑΝΤΩΣ ΛΟΓΙΚΑ Η ΙΣΧΥΡΟΤΕΡΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΝΟΡΔΙΚΩΝ ΣΤΟΝ ΕΛΛΑΔΙΚΟ ΧΩΡΟ ,ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΛΑΒΕ ΧΩΡΟ ΣΤΟΝ ΜΕΣΑΙΩΝΑ.......ΕΙΤΕ ΜΕ ΕΙΣΒΟΛΕΣ-ΕΠΙΔΡΟΜΕΣ ΝΟΡΔΙΚΩΝ ΠΟΥ ΑΦΗΣΑΝ ΚΑΠΟΙΑ ΙΧΝΗ,ΕΙΤΕ ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΜΙΣΘΟΦΟΡΙΚΩΝ ΣΤΡΑΤΕΥΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΣΩΜΑΤΟΦΥΛΑΚΩΝ (ΒΑΡΑΓΓΟΙ).......

    ΤΥΠΙΚΟΥΣ ΝΟΡΔΙΚΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ ΗΡΩΕΣ ΔΕΝ ΘΥΜΑΜΑΙ ΠΡΟΧΕΙΡΑ.........ΓΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΣΩΖΟΜΕΝΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΤΩΝ ΑΓΩΝΙΣΤΩΝ ΤΟΥ 21 ΜΟΥ ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΜΥΑΛΟΑ ΜΟΝΟ Ο ΗΛΙΑΣ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΙ Ο ΤΟΥΣΙΑΣ ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ....ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΟΠΟΙΟΥΣ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΠΟΥΜΕ ΟΤΙ ΕΧΟΥΝ ΚΑΠΟΙΑ ΝΟΡΔΙΚΟΤΗΤΑ......

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μπαρμπα-γιάννης ο κανατάς19 Μαρτίου 2015 - 8:45 π.μ.

      O Μπότσαρης φένεται να Διναρίζει κι ο Μαυρομιχάλης φένεται ξανθίζων Διναρο-μεσογειακός.

      Κοντά σε Νορδικούς ίσως ήταν ο Χριστόφορος Περραιβός.

      http://s12.postimg.org/mqqzispnh/151364_1.jpg

      Κι ο Ζαχαρίας Ζαχαρίας Αινιάν.

      http://2.bp.blogspot.com/-As3zzStTPUY/UMLXHV_DPDI/AAAAAAAAI_M/dRfOAALJ0hQ/s320/%CE%96%CE%B1%CF%87%CE%B1%CF%81%CE%AF%CE%B1%CF%82.bmp

      Με τους γιους του να είναι κάτι ενδιάμεσα.

      Διαγραφή
  8. Ρε παιδιά μια ερώτηση:Οι αρβανίτες θεωρείται ελληνικός πληθυσμός ή είναι αλβανικός εκχριστιανισμένος πληθυσμός που με το πέρασμα των αιώνων αφομοιώθηκαν στον ελληνικό???

    Η γλώσσα τους πάντως είναι η τόσκικη(μια γλώσσα συνδυασμένη με λατινικά,ελληνικά,θρακικά και σλάβικα) δηλαδή η σημερινή αλβανική γλώσσα..Ακόμη οι αρβανίτες είναι στην πλειοψηφία τους βραχυκέφαλοι διναρικοί, με λιγοστούς δολιχοκέφαλους μεσογειακούς τύπου Pondid και με λίγους επίσης αλπικούς..Αλλά απαντήστε μου σας παρακαλώ αν γνωρίζετε αν αποτελεί ελληνικό πληθυσμό.

    Βασίλης

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Νομιζω πως με καποιο τροπο απαντας ο ιδιος το ερωτημα σου...Σε ένα κοσμο,περιβαλον οπου η θρησκεια αποτελει τη μοναδικη "ιδεολογια",αναπόφευκτα,οι εκχριστιανισμένοι Αλβανοι,Αρβανιτες θεωρηθηκαν και θεωρησαν εαυτους ως Ελληνες.Αντιστοιχα οι εξισλαμισμένοι θεωρηθηκαν Τουρκαλβανοι.Τα πραγματα φυσικα θα ηταν πολύ διαφορετικα αν την ωρα της επανάστασης του 21,υφιστατο Αλβανικο κρατος.Αυτο συνεβη πολύ αργοτερα με τη λιγκα του πιζρεν σε ένα εξαμηνο το 1912.Μεχρι τοτε ονομαζονταν Αρβανιτες,απο το Αρβανον η Αλβανον,που ειχαν την αισθηση πως καταγονταν ολοι...Τοπικος προσδιορισμος όχι εθνικος.Σωστα είναι επισης οσα λες για την γλωσσα τους.Δευτερογενες χαρακτηριστικο.Αν πας σημερα σε ορεινα χωρια της Ηπειρου,θα δεις ότι το Διναρικο στοιχειο κυριαρχει με καποια Αλπικη συμμετοχη...Θα τους πεις όμως Αλβανούς;Εγω όχι τουλάχιστον.Ελπιζω να βοηθησα.

      Διαγραφή
    2. Αμα τους πεις Αλβανους φοβαμαι οτι δεν θα βγεις σωος απο τα βουνα.

      Διαγραφή
    3. Ας αφήσουμε τους Αρβανίτες-Αλβανούς που στην τελική και ευρωπαικής-αρίας προέλευσης είναι και πρωταγωνίστησαν στην ελληνική επανάσταση (παρόμοια ισχύουν για τους Βλάχους και τους σλαβόφωνους), και ας θέσουμε το ίδιο ερώτημα για τους Ποντίους. Γιατί αυτοί με βάση τα φυλετικά κριτήρια αποτελούν έναν ασιατικό λαό (είναι στη μεγάλη τους πλειοψηφία γεωργιανοί-λαζικοί πληθυσμοί αρμεονοειδών) που εστάλησαν στην Ελλάδα λόγω θρησκευτικής ανταλλαγής των πληθυσμών. Αυτοί είναι Έλληνες; Και αν ναι, τότε γιατί να μην είναι και οι Ρομά, και γιατί να μην είναι αύριο οι ελληνόφωνοι Πακιστανοί. Αφού δεχόμαστε πως και ασιατικά-σημιτικά φύλα μπορούν να εξελληνισθούν, τότε όλοι χωράνε.
      Που είναι τα όρια; Οι προπαπούδες μας που δεν ήξεραν την τύφλα τους από φυλετικά ζητήματα τους αποκαλούσαν "τουρκόσπορους" (δεν κρίνω αν είναι ορθό ή λάθος). Εσείς που ασχολείστε συστηματικά με το φυλετικό ζήτημα γιατί δεν δίνετε μια ξεκάθαρη απάντηση και όλο το τριγυρίζετε από εδώ και από κει;

      Διαγραφή
    4. ΤΟ ΕΧΟΥΝΕ ΠΕΙ ΟΛΟΙ ΕΔΩ ΜΕΣΑ.

      ΟΙ ΠΟΝΤΙΟΙ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΦΥΛΕΤΙΚΑ ΕΛΛΗΝΕΣ. ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ Ο ΠΟΥΛΙΑΝΟΣ ΤΟ ΕΓΡΑΨΕ.

      Διαγραφή
    5. Ο Πουλιανός δεν είπε πότε ότι οι Πόντιοι δεν είναι Έλληνες, είπε ότι κάποιοι Πόντιοι ανήκουν στον προσωασιατικό και καυκάσιο τύπο, δεν είπε ούτε ότι όλοι ανήκουν σε αυτούς τους τύπους, ούτε στην πλειοψηφία τους.

      Διαγραφή
  9. Οι Λιάγκας,Ουγγαρέζος,Μαρτάκης,Σεφερλής,Πάτρας,(Κρατερός)Κατσούλης σε ποιους τύπους ανήκουν;Ρωτάω γιατί ενώ αμφότεροι είναι ''Έλληνες'' φαίνονται τελείως διαφορετικοί μεταξύ τους.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Διναρο-Αλπικός, κυρίως Κρομανοειδής, κυρίως Μεσογειακός, Διναρο-Αλπικός, Μεσογειακός-Διναρικός, Αλπικός-Μεσογειακός, αντίστοιχα.

      Όλοι τους στο φάσμα των φυλετικών τύπων που δίνει η μελέτη του Charles για την αρχαία Ελλάδα.

      Διαγραφή
  10. Καλησπέρα. Γράφετε - σε σχόλια - ότι οι Μεσογειακοί ήταν οι αυτόχθονες στον ελληνικό χώρο. Όμως, σε άλλα άρθρα σας έχετε γράψει ότι οι αλπικοί Πελασγοί ήταν αυτόχθονες.

    Δηλαδή; Γιατί αυτή η διαφορά; Ή κάτι δεν κατάλαβα εγώ;

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Οι διαχειριστές του ιστολογίου δεν φέρουν καμία ευθύνη για τα σχόλια των αναγνωστών τους.